Արտաքին հարաբերություններ

Կառավարության ծրագիր

  • Կառավարության արտաքին քաղաքականությունը նպատակաուղղված է Հայաս­տանի Հանրապետության ինքնիշխանության պաշտպանությանը, Հայաստանի և Արցախի անվտանգության ապահովմանը, Հայաստանի միջազգային հեղինակության բարձրացմանը, բոլոր պետությունների հետ փոխշահավետ և իրավահավասար հարա­բերությունների շարունակական զարգացմանը, միջազգային ու տարածաշրջա­նային գործընթացներին Հայաստանի ներգրավվածության ավելացմանը, երկկողմ և բազմակողմ ձևաչափերում համագործակցության խորացմանը՝ Հայաստանի կայուն զարգացմանը և տնտեսության արդիականացմանը, նոր շուկաներ մուտքի ապահովմանը և դեպի Հայաստան ու Արցախ օտարերկրյա ներդրումների ավելացմանը։
  • Կառավարության արտաքին քաղաքականության սկզբունքային առաջնայնություն­ներն են՝ միջազգային և տարածաշրջանային անվտանգության ապահովումն ու հակամարտությունների խաղաղ կարգավորումը, կայուն զարգացմանն ուղղված միջազգային և տարածաշրջանային համագործակցությունը, մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանությունը, ժողովրդավարության ամրապնդումը, մարդկության դեմ հանցագործությունների կանխարգելումը։

Կառավարությունը գործելու է՝

  • Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման, դատապարտման գործընթացի ուղղությամբ: Մարդկության դեմ այդ հանցագործության ճանաչումը կնպաստի տարածաշրջանի անվտանգությանը, կայունությանը և ժողովուրդների միջև համերաշխությանը, ինչպես նաև ոճրագործու­թյունների կանխարգելմանը:
  • Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուղղությամբ` խթանելով կայուն զարգացման օրակարգը, արդիական, գիտելիքահենք, ստեղծագործ ու նորարական նախաձեռնությունները, ծրագրերն ու գործընթացները: Այս ոլորտում Կառավարության ջանքերը նպատակաուղղված են լինելու նաև օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների աճին, միջազգային լավագույն օրինակների ու փորձառության փոխառմանը, նոր շուկաների բացահայտմանը և արտահանման ավելացմանը, դեպի Հայաստան զբոսաշրջության խթանմանը, միջկառավարական հանձնաժողովների աշխատանքներում տնտեսական բաղադրիչի արդյունավետության բարձրաց­մանը, սփյուռքի գործարար ներուժի լիարժեք ներգրավմանը, միջազգային տնտեսական ինտեգրացիոն կառույցների շրջանակներում ՀՀ տնտեսական շահերի առաջմղմանը:
  • Հայաստանում և միջազգային ասպարեզում ժողովրդավարական հաստատու­թյունների առավել ամրապնդման, մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատու­թյուն­ների պաշտպանության ընդլայնման, իրավունքի գերակայության և լավ կառավարման հետագա խթանման ուղղությամբ` այս բնագավառում սերտորեն համագործակցելով համապատասխան միջազգային կազմակերպությունների ու կառույցների հետ:
  • միջազգային խաղաղության և անվտանգության ապահովման ուղղությամբ` ներառյալ սպառազինությունների չտարածման և վերահսկման, ահաբեկչության և անդրազգային սպառնալիքների դեմ պայքարի, ինչպես նաև միջազգային խաղաղա­պահության միջոցով:
  • ցեղասպանության և մարդկության դեմ հանցագործությունների կանխար­գելման ուղղությամբ` շարունակելով առաջամարտիկի դեր խաղալ այս հարցում իրականացվող միջազգային ջանքերում։ Այս առումով Կառավարությունը շարունակելու է հետամուտ լինել նաև ազգային, էթնիկ, կրոնական և ռասսայական հողի վրա խտրականության և անհանդուրժողականության դրսևորումների դեմ միջազգային պայքարին:
  • Հայ ժողովրդի ինքնության ամրապնդման, քաղաքակրթական արժեքների և պատմամշակութային ժառանգության պաշտպանության ու հանրահռչակման ուղղությամբ: Կառավարությունը կարևորում է մշակութային և գիտակրթական կապերի, մարդկային շփումների և հանրային դիվանագիտության խորացման անհրաժեշտու­թյունը՝ որպես ժողովուրդների միջև բարեկամության ամրապնդման միջոց, որոնց իրականացման գործում իր դերակատությունն ունի նաև սփյուռքը:
  • Օտարերկրյա պետություններում Հայաստանի Հանրա­պետության քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց իրավունքների ու շահերի պաշտպանության, արտակարգ իրավիճակներում հայտնված հայրենակիցներին աջակցության ցուցաբերման ուղղությամբ:

Կառավարությունն ակտիվորեն աշխատելու է՝

  • Եվրասիական տնտեսական միությունում ԵՏՄ-ում և Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունում ՀԱՊԿ-ում Հայաստանի ակտիվ և նախաձեռնողական մասնակցությունն ապահովելու ուղղությամբ՝ նպաստելով նաև այդ կառույցների արդյունավետության առավել բարձրացմանը.
  • Ռուսաստանի Դաշնության հետ ռազմավարական-դաշնակցային հարաբե­րությունները զարգացնելու ուղղությամբ՝ այս նպատակը դիտարկելով մեր գլխավոր առաջնահերթությունների թվում։ Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները հիմնված են բարեկամության, իրավահավասարության, հարցերը համատեղ ջանքերով լուծելու պատրաստակամության վրա։ Կառավարությունը Ռուսաստանի Դաշնության հետ Հայաստանի Հանրապետության ռազմական համագործակցությունը դիտարկում է որպես Հայաստանի անվտանգության ապահովման համակարգի կարևոր բաղկացուցիչ:
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հետ բարեկամական գործընկերության հետևողական զարգացման ուղղությամբ։ Կառավարությունը նպատակադրված է խորացնելու գործակցությունը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հետ՝ Հայաստանի զարգացման ու բարեփոխումների օրակարգին աջակցելու և տարածաշրջանային կայունությանը միտված երկխոսության ընդլայնման ուղղությամբ:
  • ԵՄ-ի, նրա անդամ պետությունների և եվրոպական այլ երկրների հետ բարեկամական հարաբերությունները խորացնելու և գործընկերությունն ընդլայնելու ուղղությամբ։ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի (ՀԸԳՀ) կիրարկումը դիտվում է որպես Հայաստանի զարգացմանն ուղղված Կառավարության բարեփոխումների օրակարգին նպաստող նշանակալից գործոն։ Կառավարությունը շարունակելու է քայլեր ձեռնարկել Հայաստանի Հանրա­պետության քաղաքացիների համար ԵՄ-ի մուտքի արտոնագրերի ազատականացման ապահովման ուղղությամբ:
  • Իրանի և Վրաստանի հետ առանձնահատուկ բարիդրացիական հարաբե­րություններ զարգացնելու ուղղությամբ, որոնք հնարավորինս զերծ կլինեն այլ աշխարհաքաղաքական ազդեցություններից:
  • Չինաստանի հետ բարեկամական հարաբերություններին բնորոշ բազմաոլորտ լայն համագործակցություն ծավալելու և ընդլայնելու, Հնդկաստանի և Ճապոնիայի հետ բարեկամական և փոխշահավետ փոխգործակցությունը զարգացնելու ու խորացնելու ուղղությամբ:
  • Ընդլայնելու փոխգործակցությունը Մերձավոր Արևելքի գործընկեր երկրների հետ, զարգացնելու համագործակցությունն ամերիկյան, ասիական, աֆրիկյան և խաղաղօվկիանոսյան պետությունների հետ:

 Բազմակողմ հարթակներում Կառավարությունը կարևորում է՝

  • ՄԱԿ-ում, ԵԱՀԿ-ում, ԵԽ-ում և միջազգային այլ կառույցներում Հայաստանի առավել ակտիվ ներգրավվածությունը և Հայաստանի Հանրա­պետության շահերի պաշտ­պանությունը՝ ներառյալ անվտանգության, կայուն զարգացման և մարդու իրավունքների ոլորտներում:
  • ԱՊՀ շրջանակներում համագործակցությանն ակտիվ մասնակցությունը, այդ թվում՝ ԱՊՀ երկրների հետ երկկողմ հարաբերությունների զարգացումը:
  • ՆԱՏՕ-ի հետ քաղաքական երկխոսության շարունակումը, Անհատական գործընկերության գործողությունների ծրագրի հետևողական իրականացումը.
  • Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպությանը Հայաստանի ներգրավ­վա­ծության խորացումը, ՖՄԿ-ում Հայաստանի նախագահության բարձր մակարդակով իրականացումը։

 

Խորհրդարանական ուժեր

Իմ Քայլը դաշինք logo Իմ Քայլը դաշինք

  • Արտաքին քաղաքականության առանցքային նպատակն է լինելու Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության եւ
    անվտանգության ապահովումը, ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորումը:
  • Մեր քայլերն ուղղված են լինելու նոր շուկաների ձեռքբերմանն ու ներդրումների ապահովմանը, միջազգային ասպարեզում իրավահավասար ու արժանապատիվ հարաբերությունների հետագա զարգացմանը, համաշխարհային եւ տարածաշրջանային քաղաքական, տնտեսական, հասարակական, մշակութային, կրթական եւ նորարարական գործընթացներին պետության եւ ժողովրդի լայն ներգրավվածության ապահովմանը, Հայաստանի Հանրապետության հեղինակության եւ հայկական քաղաքակրթության ճանաչելիության բարձրացմանը։
  • Հայաստանի սահմաններից դուրս գտնվելիս Հայաստանի Հանրապետության անձնագիրը կրող յուրաքանչյուր քաղաքացու հպարտության եւ իրական պաշտպանվածության զգացումը լինելու է միջազգային հարաբերություններում մեր քայլերի կարեւոր ուղենիշը:
  • Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը Հայաստանի Հանրապետության եւ միջազգային անվտանգության կարեւոր գործոն է եւ լինելու է մեր առաջնահերթությունների շարքում։
  • Միջազգային հանրության օրակարգային հարցերում մեր քայլերն ուղղված են լինելու Հայաստանի Հանրապետության դերակատարության բարձրացմանը եւ առաջամարտիկի դերի ստանձնմանը՝
    1․ Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի իրացման եւ հակամարտությունների խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերի
    ներդրման գործում,
    2․ Հայոց ցեղասպանության եւ մարդկության դեմ հանցագործությունների ճանաչման, դատապարտման եւ կանխարգելման
    գործում,
    3․ մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության եւ այդ բնագավառում միջազգային համագործակցության ոլորտում,
    4․ ահաբեկչության, միջազգային եւ տարածաշրջանային խաղաղությանն ուղղված սպառնալիքների դեմ միջազգային պայքարում,
    5․ գալիք սերունդներին առավել ապահով, խաղաղ, հավասար, էկոլոգիապես մաքուր մոլորակ թողնելու նպատակով ազգերի համատեղ ջանքերն ամբողջականացնող միջազգային գործընթացներում։
  • Արտաքին քաղաքականության բնագավառում մեր քայլերը միտված են լինելու բոլոր պետությունների հետ բարիդրացիական, փոխշահավետ հարաբերություններ հաստատելուն եւ նոր շունչ հաղորդելուն, մասնավորապես՝
    1. ապահովելու ենք հայ եւ ռուս ժողովուրդների դարավոր բարեկամության, իրավահավասարության եւ ազգային շահերի փոխադարձ հարգանքի վրա հիմնված՝ Ռուսաստանի հետ ռազմավարական դաշնակցային հարաբերությունների հետագա զարգացումը:
    2. Եվրասիական տարածաշրջանի երկրների հետ ԵԱՏՄ, ՀԱՊԿ, ԱՊՀ շրջանակներում զարգացնելու ենք փոխշահավետ
    համագործակցություն եւ խորացնելու ենք երկկողմ հարաբերությունները:
    3. ապահովելու ենք սահմանակից երկրների՝ Վրաստանի եւ Իրանի հետ առանձնահատուկ հարաբերությունների հետագա
    զարգացումը` անկախ աշխարհաքաղաքական ազդեցություններից:
    4. ԱՄՆ-ի հետ զարգացնելու ենք բարեկամական, գործընկերային հարաբերությունները տնտեսական, գիտակրթական եւ
    հասարակական տարբեր ոլորտներում:
    5. քայլեր ենք ձեռնարկելու Եվրամիության հետ Համապարփակ եւ ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի լավագույնս
    կիրարկման ուղղությամբ, ԵՄ անդամ եւ եվրոպական տարածաշրջանի այլ երկրների հետ համագործակցության խորացման եւ
    պատմական կապերին նոր շունչ հաղորդելու ուղղությամբ: Հասնելու ենք ՀՀ քաղաքացիների համար ԵՄ տարածքում վիզային
    ռեժիմի ազատականացմանը:
    6. լինելու ենք նախաձեռնող Չինաստանի, Հնդկաստանի, Ճապոնիայի եւ խաղաղօվկիանյան այլ երկրների հետ կապերի
    ամրապնդման եւ նոր համագործակցային հարաբերությունների կայացման ուղղությամբ:
    7. նպաստելու ենք Մերձավոր եւ Միջին Արեւելքի երկրների հետ փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտներում
    համագործակցության ընդլայնմանը, հակամարտության գոտիներում բնակվող մեր հայրենակիցների անվտանգությանը եւ
    շահերի պաշտպանությանը:
    8. շարունակելու ենք պատմականորեն ձեւավորված բարիդրացիական հարաբերությունների հետագա զարգացումը Կանադայի,
    Արգենտինայի եւ ամերիկյան մայրցամաքի այլ երկրների հետ:
    9. նպաստելու ենք աֆրիկյան պետությունների հետ համագործակցության զարգացմանը։
    10. ապահովելու ենք ՄԱԿ-ում եւ համաշխարհային ընդգրկվածություն ունեցող միջազգային կազմակերպություններում
    Հայաստանի առավել ակտիվ եւ ներգործուն մասնակցությունը, տարածարջանային ընգրկվածությամբ ԵԱՀԿ-ում, ԵԽ-ում
    Հայաստանի Հանրապետության շահերի ներկայացումը եւ պաշտպանությունը:
    11. նպաստելու ենք ՆԱՏՕ-ի հետ քաղաքական երկխոսության շարունակությանը, Անհատական գործընկերության
    գործողությունների ծրագրի հետեւողական իրականացմանը:
    12. ջանքեր ենք գործադրելու Ֆրանկաֆոնիայի միջազգային կազմակերպությունում 2018-2020թթ. Հայաստանի նախագահության
    լավագույնս իրականացման եւ հետագայում կազմակերպության շրջանակներում ՀՀ ներգրավվածության առավել խորացման
    ուղղությամբ։
  • Հայաստանի անմիջական հարեւան Ադրբեջանի հետ վատթար հարաբերությունները շարունակելու են պայմանավորված մնալ ղարաբաղյան հակամարտության շրջանակներում վերջինիս ռազմաշունչ դիրքորոշմամբ եւ պետական հովանավորչությամբ հայատյացության սերմանման դատապարտելի մակարդակով։ Միայն ադրբեջանական կողմից ներկայիս դիրքորոշման փոփոխումը, Արցախի ժողովրդի անվտանգությանն ուղղված սպառնալիքի վերացումը եւ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված իրական եւ անկեղծ կամքի դրսեւորումը կարող են միջավայր ստեղծել երկու երկրների միջեւ շփումներ հաստատելուն ուղղված քայլերի մեկնարկի համար։ Հայաստանի անմիջական մյուս հարեւան Թուրքիայի կողմից շարունակական շրջափակման պայմաններում բարիդրացիական հարաբերությունների հաստատմանն ուղղված հայկական կողմի միակ ընդառաջ քայլը հայ-թուրքական սահմանն առանց նախապայմանների բացելու պատրաստակամության հայտարարումն է, ինչը հնարավոր է միայն թուրքական կողմից երկկողմ հարաբերությունների կարգավորումը ձգձգելու նպատակով երրորդ երկրներին վերաբերող պատրվակների որպես նախապայման չօգտագործելու դեպքում։
  • Արտաքին քաղաքականության իրականացման մեր քայլերի հիմքում ընկած է լինելու ինչպես Հայաստանի ժողովրդիսփյուռքահայության հավաքական շահի, այնպես էլ անհատապես յուրաքանչյուր քաղաքացու եւ իրավաբանական անձի իրավունքների եւ շահերի պաշտպանությունը։ Հայաստանի միջազգային հեղինակությունը եւ միջազգային ասպարեզում ցանկացած ձեռքբերում պատկանում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացուն, եւ այլ ժողովուրդների հետ հարաբերություններում հայաստանցու արժանապատվությունն ու իր երկրի համար հպարտությունն է լինելու մեր բոլոր քայլերի գերնպատակը։
  • Մենք նաեւ գիտակցում ենք, որ Հայաստանի միջազգային հեղինակությունը կախված է ոչ միայն անվտանգության համակարգերի կատարելության աստիճանից, այլեւ ժողովրդավարության հիմնարար սկզբունքների կիրառումից: Հետեւաբար առաջադեմ եւ կայացած ժողովրդավարական երկիր կառուցելու մեր մղումը այն հիմնական գործոնն է, որը ոչ միայն նպաստելու է Հայաստանի քաղաքացիների երջանկության ապահովմանը, այլեւ Հայաստանի` որպես համաշխարհային դերակատարի դերի մեծացմանը:

Լուսավոր Հայաստան կուսակցություն logo Լուսավոր Հայաստան կուսակցություն

  • Գիտակցելով միջազգային բարդ իրավիճակը եւ ուրվագծվող աշխարհաքաղաքական միտումները, մասնավորապես՝ արագընթաց զարգացումները աշխարհում, գործող աշխարհակարգի ճգնաժամն ու դրա ծնած ռիկսերը, Հայաստանը պարտավոր է իրագործել երկրի կայուն անվտանգությունն ու զարգացումը երաշխավորող հավասարակշիռ, ճկուն եւ հեռատես արտաքին քաղաքականություն։ Արտաքին աշխարհում մեր ազգային շահերի պատշաճ ապահովման համար առաջնային է փոխշահավետ գործակցային հարաբերությունների հաստատումը Եվրամիության, Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Վրաստանի, Իրանի, Իսրայելի, Չինաստանի, Հնդկաստանի եւ այլ երկրների հետ՝ հնարավորինս զերծ մնալով աշխարհաքաղաքական ազդեցություններից, տրամաբանությունից ու Հայաստանի պոտենցիալ դաշնակիցների միջեւ առկա հակասություններից։
  • Եվրոպական Միություն: Չնայած այն հանգամանքին, որ Հայաստանը ԵՄ-ի հետ ստորագրել է Համապարփակ եւ Ընդլայնված գործընկերության համաձայանգիրը, Լուսավոր Հայաստան կուսակցությունը գտնում է, որ Հայաստանի եւ Եվրոպական Միության միջեւ կա բավականին մեծ չօգտագործված պոտենցիալ, որը օգտագործելու համար պետք է ավելի խորացված հարաբերություններ ունենալ Եվրոպական Միության հետ, այն է՝ նախաձեռնել ռազմավարական գործընկերության ձեւավորում Հայաստանի եւ ԵՄ-ի միջեւ։ Հայաստանը պետք է \ նախաձեռնողական վարքագիծ դրսեւորի համաեվրոպական գործընթացներում եւ կառույցներում՝ ներկայանալով որպես Եվրոպական Միության եւ առաջատար երկրների համար տարածաշրջանում եվրոպական քաղաքակրթության եւ ժողովրդավարության արժեքների իրական կրող։ Դրա համար անհրաժեշտ են ներքին համակարգային համապարփակ բարեփոխումներում արտաքին քաղաքական հարաբերությունների դիվերսիֆիկացիա։
  • ԵԱՏՄ: «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը, 2017-ին հանդիսանալով ԵԼՔ դաշինքի հիմնադիր անդամ, նրա ծրագրում արձանագրել է, որ Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին եղել է մեկ գիշերում կայացրած քաղաքական սխալ որոշում։ Մեր կուսակցության համար հիմք է հանդիսացել գլխավորապես այն հանգամանքը, որ 2013-ին ԵԱՏՄ-ին անդամակցության որոշումը չի հանդիսացել Հայաստանի ինքնաբավ արտաքին քաղաքականության դրսեւորում եւ, ըստ էության, եղել է պարտադրված երկընտրանքի հետեւանք՝ ընտրություն կատարել Եվրոպական ասոցացման համաձայնագրի կամ ԵԱՏՄ անդամակցության միջեւ։ 2017թ-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո երկրում տեղի են ունեցել ֆունդամենտալ փոփոխություններ, որոնք ստեղծել են միանգամայն նոր իրավիճակ ու համատեքստ։ Նախ՝ Հայաստանին վերջապես հաջողվեց, լինելով ԵԱՏՄ անդամ, ԵՄ-ի հետ ստորագրել եւ վավարեցնել CEPA-ն՝ Համապարփակ եւ ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը։ Երկրորդ՝ 2018թ-ի մայիսին տեղի ունեցած հեղափոխությունը էապես մեծացրել է Հայաստանի սուբյեկտությունը, ինչը բացառիկ հնարավորություն է ստեղծել արտաքին քաղաքական հարաբերություններում վարել արժանապատիվ՝ հավասարը-հավասարի գործընկերային քաղաքականւթյուն։ Նոր իրավիճակի արդյունքում հնարավոր է դարձել ԵԱՏՄ, ՀԱՊԿ, ԱՊՀ, ԵՄ, ԵԽ եւ այլ միջազգային կառույցներում հադես գալ Հայաստանի շահերից բխող արտաքին քաղաքականությամբ։ Նոր իրողությունները թույլ են տալիս արձանագրել, որ հնարավորություն է ստեղծվել բոլոր միջազգային հարթակներում, այդ թվում՝ եվրասիական ինտեգրացիոն նախագծերում գործել ի շահ Հայաստանի եւ զարգացնել Հայաստանի տնտեսությունը։ Լինելով ԵԱՏՄ միության անդամ՝ Հայաստանը արդյունավետ փոխգործակցության միջոցով պետք է առավելագույնս իրացնի տնտեսական հնարավորությունները գործընկեր երկրների հետ, պահպանելով իր ինքնիշխանությունը եւ առաջ մղելով մեր պետության շահերը։ Ավելին, Հայաստանը պետք է անի հնարավոր ամեն բան՝ եվրասիական եւ եվրոպական կառույցների միջեւ համագործակցության հարթակ դառնալու համար։ Միեւնույն ժամանակ, «Լուսավոր Հայաստանը» հանդես է գալիս իրապես դիվերսիֆիկացված արտաքին քաղաքականություն վարելու դիրքերից ու համարել ու համարում է, որ անթույլատրելի է Հայաստանի եվրասիական զարգացումը միակն ու անփոխարինելին համարելը։ Վստահաբար՝ աշխարահաքաղաքական, տարածաշրջանային յուրաքանչյուր ստատուս-քվո պահանջում է նոր ու կրեատիվ լուծումներ ու մեր արտաքին քաղաքականությունը պետք է լինի ճկուն՝ հնարավոր մարտահրավերները չեզոքացնելու ու նոր հնավորություններն արդյունավետորեն օգտագործելու համար։
  • Ռուսաստանի Դաշնություն: Ռազմավարական, բարեկամական հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության հետ պետք է պահպանվեն՝ հիմնվելով հավասարության, փոխվստահության եւ փոխշահավետության սկզբունքների վրա՝ խրախուսելով բազմահարթակ ու բազմաշերտ համագործակցությունը։ Արժեւորելով Ռուսաստանի դերը՝ որպես ռազմավարական գործընկեր, պետք է հարաբերությունները տեղափոխել արժանապատվության, փոխշահավետ համագործակցության հարթություն:
  • ԱՄՆ։ Անհրաժեշտ է ընդլայնել համագործակցության դաշտը ԱՄՆ-ի հետ՝ ինչպես տնտեսական եւ մշակութային, այնպես էլ քաղաքական ասպարեզում։ ԱՄՆ- Ռուսաստան տարաձայնությունների ազդեցության նվազեցումը եւ մեր պետության շահերի առաջ մղումը պետք է լինեն գերակա։ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների քաղաքական օրակարգը պետք է ընդգրկի ավելի լայն շրջանակ՝ ներառելով տնտեսական ներդրումային ողջ ներուժը։
  • Վրաստան, Իրան։ Ձեռնարկել բոլոր միջոցները ամրապնդելու համար համապարփակ եւ գործընկերային սերտ եւ անքակտելի հարաբերությունները Վրաստանի եւ Իրանի հետ՝ հիմնված փոխվստահության եւ գործընկերության շարունակական ամրապնդման եւ զարգացման վրա բոլոր ոլորտներում։

Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն logo Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն

  • Մենք կողմ ենք հայ-ռուսական ռազմավարական դաշնակցային հարաբերությունների անշեղ զարգացմանը և խորացմանը։ Շարունակելու ենք գործուն մասնակցություն ունենալ ԱՊՀ, ԵԱՏՄ և ՀԱՊԿ շրջանակներում շավալվող աշխատանքներին։ Զուգահեռաբար շարունակելու ենք կառուցողական մասնակցություն ապահովել եվրաինտեգրման գործընթացներին։ Մենք հանդես ենք գալիս Հայաստանի և Թուրքիայի միջև բնականոն հարաբերությունների հաստատման օգտին՝ առանց նախապայմանների առաջադրման։
  • Մենք հետեւողականորեն հանդես ենք գալիս Հայոց Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման եւ դատապարտման ուղեգծի շարունակականության օգտին: 

Արտախորհրդարանական ուժեր

Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն logo Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն

  • Ռազմավարական դաշնակցային հարաբերություններ Ռուսաստանի հետ, շրջանակային համաձայնագիր ԵՄ-ի հետ, ընդլայնվող գործընկերություն ԱՄՆ-ի հետ, բարիդրացիական փոխգործակցություն Իրանի եւ Վրաստանի հետ, խորացող երկխոսություն Չինաստանի հետ, նշանակալի դերակատարում ՀԱՊԿ-ում եւ ԵԱՏՄ-ում, նաեւ` նախագահություն Ֆրանկոֆոնիայի կազմակերպությունում:
  • Հաջողության բանաձեւն է` գիտելիք, հմուտ թիմ, խոհեմություն, հետեւողական աշխատանք: Միայն հայտարարություններով այդ ամենը պահել հնարավոր չէ: Իրական նպատակներն ու տեսլականը դրսեւորվում են գործերով, կայացրած որոշումներով: Անցած ամիսները խոր անհանգստություն են առաջացնում մեր երկրի արտաքին կապերի զարգացման հեռանկարի տեսանկյունից: Մենք այնպիսի տարածաշրջանում եւ ժամանակահատվածում ենք ապրում, որ յուրաքանչյուր սխալ կարող է ճակատագրական դառնալ:
  • Շարունակելու ենք աշխատել հավասարակշռված եւ վարելու ենք Հայաստանի երկարաժամկետ շահերից բխող արտաքին քաղաքականություն: 

Քաղաքացու որոշում կուսակցություն logo Քաղաքացու որոշում կուսակցություն

  • Հայաստանի Հանրապետության արտաքին հարաբերությունները պետք է կառուցվեն՝ հիմքում ունե­նալով երկու հիմնական ելակետ՝ պետական շահ և միջազգային գործող իրավունք։ Հայաստանը պետք է հստակեցնի իր իրավունքների և պարտականությունների տիրույթը։ Հնարավոր բոլոր հար­ցե­րը պետք է դիտարկվեն և լուծվեն դրանց շրջանակներում։
  • Մենք գտնում ենք, որ պետք է վերանայել Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշ­նության միջև կնքված պայմանագրերը՝ ի շահ Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշ­նության։ Սա առաջին հերթին վերաբերում է սահմանապահ զորքերի ծառայության ռեժիմին և կար­գավիճակին։ Նույնը կարելի է ասել ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի գործունեության ռեժիմի և կար­գավիճակի մասին։
  • Որպես Հայաստանի առանձնահատկություն ենք դիտարկում այն հանգամանքը, որ Արցախյան պա­տերազմից հետո երկիրը դարձել է տարածաշրջանային անվտանգության արտահանող։ Մյուս առանձ­նահատկությունը երկրի աշխարհագրական դիրքն է, որը տարբեր հակասական շահեր ունե­ցող տարածաշրջանում մեծ քաղաքական կշիռ և քաղաքական հարցերում մանևրելու հնա­րա­վո­րու­թյուն է տալիս պետությանը։ Հաջորդ առանձնահատկությունը պատմականորեն ձևավորված մեծ Սփյուռքն է, որը պետական շահի առաջխաղացման գործում կարող է էական ազդեցություն ունենալ։
  • Որպես թիրախներ ենք դիտարկում երկրի տնտեսական շահի արդյունավետ սպասար­կու­մը, դիվանագիտական քրտնաջան աշխատանքի արդյունքում Հայաստանի և Արցախի քա­ղա­քա­ցի­ների սահմանադրորեն ամրագրված սահմաններում ֆիզիկական անվտանգության լավագույն պաշ­տպանությունը, արցախյան հարցի խաղաղ կարգավորումն ու տարածաշրջանում երկարատև խա­ղա­ղության հաստատումը։ Ելնում ենք նրանից, որ հարևաններին չենք կարող փոխել, և բա­րիդրա­ցիական հարաբերություններն այլընտրանք չունեն։ Այսպիսի քաղաքականությունը պետք է ելնի այն տրամաբանությունից, որ յուրաքանչյուր սերունդ մյուսներին պետք է փոխանցի ավելի ապա­հով ֆիզիկական տարածք։

Սասնա Ծռեր կուսակցություն logo Սասնա Ծռեր կուսակցություն

  • Որդեգրելու Փարիզի 1920 թ. Վեհաժողովի որոշումների և Վիլսոնյան իրավարար վճռի դրույթների ոգուն համապատասխան Արցախը ՀՀ կազմի մեջ ներառելու ձևով ՀՀ-ին դե յուրե միացնելու և այդպիսով Նոր Հանրապետություն հիմնադրելու ռազմավարություն՝ զուգահեռաբար անվավեր և չեղյալ ճանաչելով Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը:
  • Ռազմավարական գործընկերության հարաբերություններ հաստատելու ԱՄՆ-ի և Իրանի հետ, որակապես նոր մակարդակի հասցնելու հարաբերությունները Եվրոպական Միության, Վրաստանի, Չինաստանի և Հնդկաստանի հետ, ինչպես նաև այս ամենի համատեքստում վերանայելու Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ձևաչափը՝ դրանք կառուցելով իրավահավասարության և փոխադարձ հարգանքի վրա:

Մենք դաշինք logo Մենք դաշինք

  • Եվրոպական Միությանը Հայաստանի անդամակցություն: Եվրոպական ինտեգրումը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության գերակայություն է, իսկ Եվրոպական Միությանը Հայաստանի անդամակցությունը՝ ռազմավարական տեսլական: Նույնատիպ ռազմավարական նպատակ հետապնդող երկրների հետ Հայաստանի սերտ և փոխհարգալից համագործակցությունը կենսական անհրաժեշտություն է:
  • Ռուսաստանի Դաշնության հետ ռազմավարական, փոխշահավետ և իրավահավասարության սկզբունքի վրա հիմնված հարաբերությունների զարգացում: Ռուսաստանի հետ Հայաստանի հարաբերությունները պետք է կառուցվեն փոխշահավետության, իրավահավասարության, շահերը փոխադարձաբար հարգելու ու բավարարելու սկզբունքների հիման վրա: Հայաստանի անվտանգության ապահովման հարցում հայ-ռուսական ռազմաքաղաքական ու ռազմատեխնիկական հարաբերությունները մշտապես կառուցված են եղել երկկողմ ձևաչափով, հետևաբար, դրանք պետք է տարանջատել ՀԱՊԿ, ԱՊՀ շրջանակներում բազմակողմ հարաբերություններից: Ակնհայտ է, որ ԱՊՀ, ինչպես նաև այլ տարածաշրջաններում առացքային երկրների (Կանադա, լատինական Ամերիկայի երկրներ, Չինաստան, Հնդկաստան, Ճապոնիա, Ավստրալիա, արաբական աշխարհի երկրներ և այլն) հետ երկկողմ ձևաչափով հարաբերությունները չիրացված մեծ ներուժ ունեն:
  • ԵԱՏՄ-ն Հայաստանի համար անարդյունավետ կառույց է: ԵԱՏՄ անդամակցությունը ՀՀ արտաքին քաղաքական ամենամեծ վրիպումն էր, պետք է վերանայել այդ կառույցի հետ հարաբերությունները և Հայաստանը քայլ առ քայլ ու անցնցում տանել դեպի ԵՄ լիիրավ անդամակցություն: ԵԱՏՄ անդամակցության այս ընթացքն էլ ապացուցել է, որ ԵԱՏՄ-ն ոչ միայն Հայաստանի, այլև մյուս անդամ պետությունների համար անարդյունավետ միավոր է, քանզի հնարավորություններ ստեղծելու փոխարեն խոչընդոտներ և սահմանափակումներ է առաջացնում, մասնավորապես՝ երկրի անվտանգության, զարգացման ու առաջընթացի համար անհրաժեշտ ռեսուրսներ ներգրավելու նպատակով փոխշահավետության հիմքով այլ ուժային կենտրոնների, պետությունների և կազմակերպությունների հետ հարաբերություններում: Բացի այդ, ԵԱՏՄ անդամակցության տարիների ընթացքում վատթարացրել են Հայաստանի ցուցանիշները մի շարք բնագավառներում, այդ թվում՝
  • Հայաստանը հայտնվել է տնտեսական մեկուսացման մեջ՝ էականորեն նվազել են օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները․ եթե 2014թ․ Հայաստանի ՀՆԱ-ն 11,6 միլիարդ ԱՄՆ դոլար էր, ապա 2016թ․, ըստ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի, ընդամենը 10,7 միլիարդ: Նվազել են նաև Հայաստանի արտաքին պահուստները․ եթե 2014թ․ դրանք միջինում կազմում էին 1,8 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, ապա այժմ, համաձայն Կենտրոնական բանկի, այդ թիվը պակաս է 1,7 միլիարդից:
  • Էլ ավելի մեծ անկում է ապրել Հայաստանի արտաքին ապրանքաշրջանառությունը։ 2014-ի համեմատ 2016թ․ ներմուծումը պակասել է 28%-ով: Արտահանումը նույն ժամանակաշրջանում աճել է 16 տոկոսով, որը սակայն ոչ թե արդյունք է Հայաստանի առևտրային դիրքերի ուժեղացման և հայկական արտադրության զարգացման, այլ Թուրքիայից դեպի Հայաստան ներմուծվող ապրանքների պարզ վերաարտահանման։ Եթե արտահանման ծավալներից հանենք «թուրքական հոսքը», ապա կարելի է պնդել, որ այն նույնպես անկում է ապրել: Փոխարենը աճել է Հայաստանի պետական պարտքը․ եթե երկու տարի առաջ պետական պարտքը 4,4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար էր, ապա այժմ այն ավելացել է 26%-ով՝ հասնելով 5,6 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի: 2017 թվականի տվյալներով՝ Հայաստանի պետական պարտքը 6,7 մլրդ դոլար է: 2016 թվականի համեմատ այն աճել է 5 մլն դոլարով կամ 12%-ով:
  • ԵԱՏՄ անդամակցությունը չավելացրեց նաև անվտանգության բաղադրիչը՝ զրկելով Հայաստանի Հանրապետությանը թե՛ քաղաքական, թե՛ տնտեսական և թե՛ անվտանգության այլընտրանք ունենալու հնարավորությունից։ ԵԱՏՄ անդամ-պետություններից Ռուսաստանը Հայաստանի հակառակորդ Ադրբեջանին մատակարարվող զենքի քանակով առաջատարն է՝ Ադրբեջանն իր սպառազինության 80%-ը ձեռք է բերում ՌԴ-ից, երկրորդ տեղում ԵԱՏՄ անդամ Բելառուսն է։
  • ՀԱՊԿ հիմնարար պայմանագրերի վերանայում, հասնելով նրան, որ ընդունվեն դրանց լրացուցիչ արձանագրություններ՝ երկկողմ (հայ-ռուսական) կամ բազմակողմ (եթե հնարավոր է) ձևաչափով Հայաստանին սպառնացող վտանգներին արագ ու վաղօրոք հակազդելու վերաբերյալ: Մասնավորապես՝ հայ-ռուսական միացյալ զորամիավորումն ու միացյալ հակաօդային պաշտպանության համակարգերը պետք է իրենց կենսունակությունն ապացուցեն ու ապահովեն Հայաստանի սահմանների նկատմամբ ցանկացած ոտնձգությունը կանխելու, ագրեսիայի փորձ կատարող հարևանին խաղաղություն պարտադրելու համար:
  • Հայ-ամերիկյան առավել խորը, կայուն և հեռանկարային հարաբերությունների կայացում և ռազմավարական փոխգործակցության ավելի բարձր մակարդակի հաստատում: ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները պետք է շարունակական բարելավման և ամուր գործընկերային բնույթ կրեն, ի թիվս այլնի՝ ներառելով տնտեսական փոխգործակցության հնարավորությունների լիարժեք օգտագործումն ու այդ նպատակով իրավապայմանագրային դաշտի ընդլայնումը, պաշտպանական և անվտանգության ոլորտում համագործակցությունը, միջազգային խաղաղապահ առաքելություններում ՀՀ շարունակական ներդրումը, ՀՀ զինված ուժերի անձնակազմի վերապատրաստման լրացուցիչ ձևաչափերի կիրառումը:
  • Երկկողմ տնտեսական կապերի կայուն ամրապնդման նպատակով առաջնային է ՀՀ-ի և ԱՄՆ-ի միջև Եկամուտների և գույքի կրկնակի հարկումը բացառելու մասին համաձայնագրի կնքումը, ինչը նաև մի շարք գործոններից մեկն է, որը կնպաստի Հայաստանում ամերիկյան բիզնեսի գործունեության համար բարենպաստ միջավայրի ստեղծմանը: Խիստ կարևոր է նաև անհրաժեշտ հիմքերի ստեղծումը Հազարամյակի մարտահրավերներ գրասենյակի հայաստանյան ծրագրի վերամեկնարկի, ինչպես նաև համագործակցային հավակնոտ նոր ձևաչափերի ստեղծման ու արդյունավետ կիրառման համար: Նորարարությունը ևս հեռանկարային համագործակցության ոլորտներից է, որտեղ ՀՀ-ԱՄՆ փոխգործակցությունը պետք է հասցնել նոր, առավել բարձր մակարդակի:
  • ԱՄՆ-ի հետ պաշտպանական ոլորտի համագործակցությունը մեր անվտանգության ապահովման կարևոր բաղկացուցիչներից է:Պաշտպանական ոլորտում առաջնային է ամուր գործընկերային հարաբերությունների ծավալումը թե՛ երկկողմ, թե՛ բազմակողմ (այդ թվում՝ ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում) հարթություններում: Այս ոլորտի համագործակցության փոխադարձ կարևորության բաղադրիչ է խաղաղապահ ուժերի վերապատրաստումը: Միաժամանակ, միջազգային խնդիրների կարգավորման հարցում դրական ներդրում ունենալու Հայաստանի պատրաստակամության տեսանկյունից ևս Հայաստանը կարող է հանդես գալ նախաձեռնություններով:
  • Հայ-ամերիկյան համագործակցային շրջանակների առավել հստակեցման ու ընդլայնման տեսանկյունից առաջնային է ԱՄՆ-ում հայկական ազդեցիկ սփյուռքի ներուժի ըստ արժանվույն գնահատումը և փոխգործակցության մեխանիզմների ստեղծումը, այդ թվում՝ ամերիկյան ներդրումային ծրագրերի խթանման միջոցով: Հայ-ամերիկյան փոխլրացնող ու փոխշահավետ գործակցությունը պետք է հասցնել հնարավոր բարձր մակարդակի:
  • ՆԱՏՕ-ի հետ հարաբերությունների խորացում և ընդլայնում, ինչը կարևոր է միջազգային, տարածաշրջանային անվտանգության հարցերում Հայաստանի քաղաքական կշռի և անվտանգության մակարդակի բարձրացման, հայկական բանակը ՆԱՏՕ-ի չափանիշներին համապատասխանեցնելու առումներով՝ այդ կառույցին անդամակցությունը որպես հեռահար նպատակ ունենալով։
  • Իրան-Հայաստան բարիդրացիական և ռազմավարական հարաբերությունների զարգացում: Իրանը Հայաստանի համար ոչ միայն հուսալի հարևան, բարեկամ ու աշխարհի հետ հաղորդակցություն ապահովող երկիր է, այլ նաև ռազմաքաղաքական և առևտրատնտեսական առանցքային գործընկեր:
  • Վրաստանի հետ ռազմավարական հարաբերությունների խորացում և ընդլայնում: Վրաստանն իր աշխարհագրական, քաղաքակրթական կողմնորոշվածության ու հաղորդակցական առումներով Հայաստանը Եվրոպային կապող ռազմավարական նշանակության երկիր է, որի հետ հարաբերությունները պետք է էլ ավելի բարձր և փոխվստահելի մակարդակի հասցնել։
  • Խաղաղություն և հարևանների հետ բարիդրացիական հարաբերություններ. Տարածաշրջանում բոլոր երկրների, այդ թվում՝ Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում Հայաստանը պետք է առաջնորդվի խնդիրներն ու վեճերը խաղաղ բանակցություններով, իր ինքնիշխանության և ազգային շահերի պաշտպանության ու միջազգային իրավունքին համահունչ լուծելու սկզբունքներով: Հարևանների հետ խաղաղության հաստատման գին չի կարող լինել նրանց հարուցած սպառնալիքների ու վտանգների ներքո ազգային իրավունքներից ու ինքնիշխանությունից հրաժարումը: Խաղաղություն պետք է ապահովվի ու պահպանվի նախևառաջ քաղաքական մեթոդներով և միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում ուժի պարտադրանքով, երբ նախահարձակ ոտնձգություն է իրականացվում և քաղաքական միջոցներն այլևս սպառված են:
  • Հայաստանի կողմից Ադրբեջանին զսպելու բազմամակարդակ քաղաքականության գործարկում. Ադրբեջանի հետևողական ու անշեղ սպառազինումը, նախկինում հակամարտության կարգավորման բոլոր տարբերակների մերժումը, բանակցություններով ու խաղաղ եղանակով հակամարտության լուծումը մերժելը, հայատյացության՝ պետական մակարդակի բարձրացված քարոզչությունը, հրադադարի ռեժիմի աննախադեպ խախտումներն ու լոկալ պատերազմի սանձազերծումն 2016թ. ապրիլին և դրա մտադրությունն այժմ ու մոտ ապագայում, հրատապ է դարձնում Հայաստանի կողմից զսպման բազմամակարդակ քաղաքականության գործարկումը: Այն ենթադրում է առաջնահերթության կարգով.
  • Ադրբեջանի սպառազինմանն ու սպառազինության մրցավազքին վերջ դնելու ուղղությամբ կոնկրետ քայլերի ձեռնարկում՝ պահանջելով, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ որևէ պետություն իրավունք չունենա նրան սպառազինություն վաճառել: Նույնը վերաբերում է նաև ՀԱՊԿ-ում Հայաստանին դաշնակից համարվող պետություններին:
  • ԵԱՀԿ շրջանակներում միջադեպերի հետաքննության մեխանիզմների ու ԵԱՀԿ մշտադիտարկման կարողությունների ընդլայնում, ինչի շուրջ որոշումներ են ընդունվել 2016թ. Վիեննայի և Սանկտ-Պետերբուրգի բարձր մակարդակի հանդիպումներում, ինչպես նաև՝ միջազգային կազմակերպությունների ընդունած փաստաթղթերում ամրագրված այլ մեխանիզմների՝ գործնականում կիրառում:
  • 2016թ. ապրիլյան քառօրյա պատերազմի, ինչպես նաև՝ դրան հաջորդած հրադադարի ռեժիմի կոպտագույն խախտումների միջազգային հետաքննության պահանջ, պատերազմի ու մարդասիրական իրավունքի նորմերի կոպտագույն խախտման համար Ադրբեջանի պատասխանատվության հարցի հարուցում:
  • Այլ պետությունների հետ հարաբերությունների զարգացման պոտենցիալի լիարժեք օգտագործում: Արցախյան ու Հայոց ցեղասպանության խնդրով պայմանավորված Թուրքիա-Ադրբեջան տանդեմի կողմից Հայաստանի ու Արցախի շրջափակումը, որի նպատակը Հայաստանի զարգացումը ետ գցելն է, եթե անգամ դժվար է ճեղքել, ապա այն պետք է արժեզրկել՝ Հայաստանի ու Արցախի հզորացման այլ ուղղություններ զարգացնելով. այդ առումով իրանական ու վրացական ուղղություններով, ինչպես նաև տարածաշրջանից դուրս այլ պետությունների հետ հարաբերություններում առկա ներուժը Հայաստանի կողմից ամբողջությամբ իրացված չէ:
  • Թուրքիայի հետ Հայաստանի հարաբերությունները, այդ թվում՝ Հայաստան-Թուրքիա պետական սահմանի բացումը և դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը ենթակա չէ որևէ նախապայմանի, իսկ հայ-թուրքական լիակատար հաշտեցումը չի կարող արդյունք տալ պատմական իրողությունների, այդ թվում Հայոց ցեղասպանության անժխտելի փաստի հերքման կամ միջազգային ճանաչումն արգելափակելու դեպքում: Երկու երկրների հասարակությունների միջև փոխադարձ շփումներին եւ անկաշկանդ երկխոսությանն ուղղված միջազգային հանրության միջնորդական ջանքերն ու ծրագրերը ենթակա են խրախուսման անկախ Թուրքիայի իշխանությունների նախապայմանային ու կարծր դիրքորոշումից։

 

Ազգային առաջընթաց կուսակցություն logo Ազգային առաջընթաց կուսակցություն

  • Արտաքին քաղաքականության ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքականությունը պետք է հիմնված լինի ազգային շահերի գերակայության գաղափարի վրա և ուղղված լինի հարևան երկրների, հատկապես Վրաստանի ու Իրանի հետ, բարեկամական, փոխշահավետ և կայուն հարաբերությունների հաստատմանն ու պահպանմանը: Այս հարաբերությունները պետք է նաև հնարավորինս զերծ մնան աշխարհաքաղաքական կենտրոնների պայքարից ու հակասություններից։

Օրինաց երկիր կուսակցություն logo Օրինաց երկիր կուսակցություն

  • Ռուսաստանի հետ բոլոր ոլորտներում ռազմավարական գործակցության զարգացում, ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ տարածքում ռազմավարական ծրագրերի իրականացում:
  • ՀԱՊԿ-ում և ԵԱՏՄ-ում ՀՀ դիրքերի հետևողական ամրապնդում, Հայաստան-Ռուսաստան ռազմավարական գործընկերության և բարեկամության զարգացում, ՀՀ-ում հայ-ռուսական համատեղ ռազմական և երկակի նշանակության արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործարկում: 
  • ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ գործընկերության առաջընթաց:
  • Չինաստանի և Հնդկաստանի հետ հարաբերությունների ընդլայնում: Հայաստանի ներգրավում Շանհայի համագործակցության կազմակերպության և «Մեկ գոտի մեկ ուղի» նախագծի տարածաշրջանային ծրագրերում:
  • Իրանի և Վրաստանի հետ համակողմանի հարաբերություններ և տարածաշրջանային զարգացման շրջանակներում շարունակական համագործակցություն: Թուրքիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատում: 



Հայաստանի քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ կուսակցություն logo Հայաստանի քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ կուսակցություն

  • Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պետութ­յան ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը պետք է հիմն­ված լի­նի բա­ցառա­պես հա­յա­մետ դիր­քո­րաշ­ման եւ ­հա­յաս­տա­նա­կենտ­րոն քաղաքականութ­յան վրա: Մտածողության այս տրա­մա­բա­նութ­յան շրջա­նակ­նե­րում էլ պետք է ի­րա­կա­նաց­վի ՀՀ­ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը՝ հիմն­ված ազգային պե­տկան շա­հե­րի, մի­ջազ­գա­յին ի­րա­վուն­քի, պե­տութ­յուն­նե­րի եւ ­միջազ­գա­յին կա­ռույց­նե­րի հետ փոխ­գոր­ծակ­ցութ­յան, դաշ­նակ­ցա­յին եւ ­բա­րիդիր­ցիա­կան հարաբերությունների վրա:

Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցություն logo Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցություն

  • ՀՀ արտաքին քաղաքականության օրակարգի անքակտելի մաս դարձնել հայոց ցեղասպանության ճանաչման և փոխհատուցման հարցերը, բացառել հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացը թուլացնող որևէ գործողություն։ Ձևավորել անհրաժեշտ դիմադրություն ընդդեմ թուրք-ադրբեջանական տանդեմի հակահայկական ծրագրերի։
  • Վրաստանի հետ հարաբերությունները կառուցել բարեկամության և ազգային շահերի փոխադարձ հարգանքի սկզբունքների վրա։ Բարիդրացիական հարաբերություններն իրենց դրական ազդեցությունը կունենան ջավախահայության և ընդհանրապես վիրահայության իրավունքների լիարժեք իրականացման վրա։
  • ՀՀ արտաքին քաղաքականության մեջ առաջնորդող սկզբունք համարել այն, որ հայոց պետականությունը ոչ միայն Հայաստանի քաղաքացիների այլև համայն հայության ազգային նպատակների իրականցման երաշխավորն է։ Ըստ այդմ՝ ամեն ինչ անել սփյուռքահայությանը հայոց պետականության գործընթացում լիարժեք ներգրավվելու համար։
  • Գործադրել հանրապետության և հայության տարբեր հատվածների առջև ծառացած մարտահրավերների հաղթահարման համազգային ներուժի բացահայտման և օգտագործման ամբողջական ռազմավարություն։

Ժառանգություն logo Ժառանգություն

Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը պետք է բխի հետեւյալ սկզբունքներից.

  • արտաքին քաղաքականության նվաճումները փոխպայմանավորված են Հայաստան պետության լիարժեք ինքնիշխանությամբ ու ինքնաբավությամբ, անխոցելի ժողովրդավարությամբ ու մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ,
  • կենսագործունեության բոլոր ոլորտները` տնտեսությունը, մշակույթը, գիտությունը, կրթությունը, բանիմաց ու կարող անհատը ոչ միայն ավելացնում են երկրի մրցունակությունն արտաքին քաղաքականության մեջ, այլեւ դրա իրականացման նոր հարթություններ են ապահովում,
  • սերտաճումը միջազգային ու տարածաշրջանային կազմակերպություններին, երկկողմ եւ բազմակողմ հարաբերությունների խորացումն ու սերտ գործընկերությունը, համագործակցության մեխանիզմների լիակատար օգտագործումը,
  • գործադիրի կողմից վարվող արտաքին քաղաքականության ճկուն համադրումը գործուն խորհրդարանական, բազմամակարդակ ժողովրդական դիվանագիտության, հասարակական կազմակերպությունների գործունեության, ՀՀ արտաքին քաղաքական նպատակների մասին իրազեկող ու արդյունավետ քարոզչական քաղաքականության հետ:

Արտաքին քաղաքականության ոլորտում մեր հետապնդած նպատակներն են. հակամարտությունների խաղաղ կարգավորում` բարիդրացիության հիման վրա, մրցունակ, ժամանակակից ազգերի ընտանիքում արժանապատիվ դերի ստանձնում, միջազգային կառույցներին սերտաճած եւ բարձր հեղինակություն ունեցող պետության կայացում` հետեւյալ գերակայություններով.

  • Արցախի ինքնիշխանության եւ ամբողջականության ճանաչում կամ նրա միացում Հայաստանի Հանրապետությանը` եթե այդպես որոշի Արցախի ժողովուրդը:
  • Որպես Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի խաղաղ կարգավորմանը հասնելու գրավական` ԼՂՀ իշխանությունների մասնակցության ապահովում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հովանու ներքո ընթացող բանակցություններին: Հայաստանը ղարաբաղյան խնդրում շահագրգիռ կողմ է` խաղաղ ճանապարհով, հանրորեն ընդունելի տարբերակով խնդրի կարգավորմանը հասնելու, շահախնդիր` Արցախի բնակչության անվտանգության ու ինքնության ապահովման հարցում եւ աջակից` ժողովրդավարության զարգացմանն ու ամրապնդմանը:
  • Միջազգային հանրության կողմից Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշման իրավական ամրագրում` ապահովելով Արցախի հարցի այնպիսի լուծում, որը կերաշխավորի ապահով եւ հուսալի ցամաքային սահման ՀՀ-ի հետ, չի խախտի ՀՀ ինքնիշխանությունը սեփական տարածքների նկատմամբ, իսկ ԼՂՀ-ն ինքնուրույն կմշակի ու իրականացնի իր ներքին եւ արտաքին քաղաքականությունը, ինքնուրույն կմասնակցի Հարավային Կովկասի ընդհանուր անվտանգության համակարգերին:
  • Բարիդրացիական հարաբերությունների հաստատում հարեւանների հետ: Այս համատեքստում` հարկ է ԱԺ օրակարգից ետ կանչել եւ վերանայել 2009թ. հոկտեմբերի 9-ին Շվեյցարիայի միջնորդությամբ ստորագրված հայ-թուրքական արձանագրությունները: Թուրքիայի ձեռնարկած թշնամական գործողությանը վերջ տալու եւ սահմանի բացմամբ Հայաստանի շրջափակումը վերացնելու պահանջի առաջքաշում: Կողմերի համար լավագույն տարբերակն առանց նախապայմանների դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրության ստորագրումն է: Հայ-թուրքական հաշտեցումը նաեւ ենթադրում է պատմական ու ժամանակակից բաժանարար բոլոր հարցերի ու հարաբերությունների համապարփակ ու համալիր կարգավորում, համամարդկային ու համաեվրոպական արժեքների ամբողջական ընդունում, սեփական ընդհանուր պատմության ճանաչում եւ Ցեղասպանության ու Հայոց մեծ հայրենազրկման հիմնախնդրի լուծում:
  • Տարածաշրջանային զարգացումներում Հայաստանի գործուն ներգրավման կարեւորում, համագործակցության ու անվտանգության նախաձեռնությունների կենսակոչմանը, քաղաքական, տնտեսական եւ հաղորդակցական ծրագրերին նրա մասնակցության ապահովում:
  • Եվրոպական կառույցների հետ փոխշահավետ գործակցության, փոխըմբռնման ու փոխօգնության բարձր աստիճանի ձեռքբերում եւ երկկողմ հարաբերությունների հաստատում` որպես արտաքին եւ ներքին քաղաքականության հիմնական ու հեռանկարային ուղղություն:
  • ԱՊՀ երկրների, ԱՄՆ-ի, Չինաստանի, Արեւելքի հարեւան պետությունների, ինչպես նաեւ մյուս խոշոր երկրների հետ գործընկերային փոխշահավետ համագործակցության խորացում:
  • Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության շրջանակներում Հայաստանի ստանձնած պարտավորությունների կատարում եւ, դրան զուգահեռ, ելնելով իր անվտանգության հրամայականից, հայկական բանակի արդիականացում` ՆԱՏՕ-ի չափանիշներով:
  • Պահպանելով հանդերձ Ռուսաստանի հետ համագործակցությունը` դրա վերակառուցում փոխադարձ շահերի հարգման հիման վրա: Այդ գործակցության խորապատկերին անընդունելի է «Գույք` պարտքի դիմաց» կամ նման սկզբունքով Հայաստանի տնտեսության ռազմավարական ոլորտների վաճառքը Ռուսաստանին կամ ցանկացած այլ երկրի:
  • Վրաստանի հետ հարեւանության վերածում կայուն զարգացող գործընկերության: Երկկողմ, բազմաշերտ համագործակցություն` ազգային անվտանգության գործոն հանդիսացող Ջավախքում առկա ազգային-քաղաքացիական խնդիրների լուծման ճանապարհով: 

Առաջնային օրենսդիր եւ գործադիր քայլեր

  • Արտաքին քաղաքականության ազգային-պետական համապարփակ հայեցակարգի ընդունում:
  • Եվրոպական հարեւանության քաղաքականության շրջանակներում ստորագրված` ԵՄ-Հայաստան Գործողությունների ծրագրի արդյունավետ կենսագործում, «Արեւելյան գործընկերության» շրջանակներում ԵՄ-Հայաստան ասոցացման համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների արագ ավարտում, ազատ ու համապարփակ առեւտրի համաձայնագրի եւ այլ բաղադրիչների իրականացում:
  • Արցախյան հիմնախնդրի լուծում հակամարտության կողմերի միջազգայնորեն ստանձնած պարտավորության` խաղաղ կարգավորման ճանապարհով, հասարակությունների իրազեկման, ներգրավման ու համաձայնության միջոցով եւ հետեւյալ սկզբունքների հիման վրա.
    • հարգել Արցախի ազատության, ինքնորոշման եւ ապագաղութացման իրավունքը` առանց կանխորոշելու նրա միջազգային վերջնական կարգավիճակը,
    • ապահովել Լեռնային Ղարաբաղի մասնակցությունը բանակցային գործընթացին,
    • Արցախյան հիմնախնդրի լուծման բանակցությունները վարել առանց որեւէ նախապայմանի` հաշվի առնելով խնդրի իրավական եւ քաղաքական հիմքերն ու իրական պայմանները,
    • բանակցային գործընթացը վարել միմիայն ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձեւաչափում` բացառելով կողմնակալ դիրքորոշում ունեցող որեւէ երկրի մասնակցությունն այդ խմբին,
    • միջազգային հանրության հետ մեկտեղ լուծում տալ տարածաշրջանային անվտանգության գրավական հանդիսացող խնդիրներին` դեպի միջազգային հաղորդակցության մայրուղիներ երթուղիների բացմամբ միմյանց կապելով Կասպից ծովը, Ադրբեջանը, Արցախը, Հայաստանը, Նախիջեւանը, Թուրքիան եւ Սեւ ծովը: Հաղորդակցության այդ բոլոր ուղիների գործածությունը համապատասխանեցնել վերահսկողության նույն պայմանակարգին,
    • զուգահեռաբար որոշակիացնել Արդարադատության միջազգային դատարանին իրավական հայց ներկայացնելու հնարավորությունները,
    • Հայաստանում, Ադրբեջանում եւ Արցախում հաստատել ժողովրդավարություն: Արցախյան հիմնահարցի շուրջ ծագող բազմաբնույթ հարցերի կարգավորումը տալ Թուրքիայի, Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի միջեւ հաղորդակցական, տնտեսական, բարոյաէթիկական, իրավական եւ տարածքային-սահմանային առկախ բոլոր հարցերի լուծմամբ,
    • ապահովել իրենց կամ նախնիների բնակավայրեր` Ադրբեջան, Արցախ, Նախիջեւան, Հայաստան, Թուրքիա բոլոր փախստականների ու նրանց ժառանգների վերադարձի արդեն համատարած իրավունքը:
  • Առկա բարիդրացիական հարաբերությունների պահպանմամբ Իրանի հետ տնտեսական համագործակցության զարգացում` երկու երկրների տրանսպորտային, էներգետիկ անվտանգությունն ապահովելու նպատակով:
  • Սեւծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպությունում եւ տարածաշրջանում բազմաբնույթ նախաձեռնությունների մշակում:
  • Խորհրդարանական դիվանագիտության արդյունավորում, միջխորհրդարանական բարեկամական խմբերի առավելագույն արգասավոր աշխատանքի ապահովում:
  • ՆԱՏՕ-ի հետ Հայաստանի ստորագրած Անհատական գործընկերության գործողությունների ծրագրի արդյունավետ իրականացում:
  • Միջազգային խաղաղարար եւ խաղաղապահ առաքելություններին Հայաստանի մասնակցություն:
  • Հանուն գործընկերության, բարիդրացիության, համագործակցության ու հարեւանության ամրապնդման ռազմավարական եւ կարեւոր երկրների հետ երկկողմ հարաբերությունների զարգացում:

Հայ ազգային կոնգրես logo Հայ ազգային կոնգրես

  •  Հայաստանը ներկա ռեժիմի օրոք շեղվել է համաշխարհային գործընթացների գլխավոր մայրուղուց, դատապարտվել քաղաքական եւ տնտեսական մեկուսացման, դուրս մնացել տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերից եւ հայտնվել երրորդ աշխարհի հետամնաց երկրների շարքում։ Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությունը պետք է ուղղված լինի տարածաշրջանում եւ աշխարհում կայուն խաղաղության եւ տնտեսական համագործակցության ապահովմանը: Ըստ այդմ՝ արտաքին քաղաքական խնդիրների շարքում իրենց կարեւորությամբ առանձնանում են.

  • Ազգային շահերի վրա հիմնված հավասարակշիռ եւ կառուցողական դիվանագիտության վերականգնումը, բոլոր երկրների հետ բարեկամության եւ փոխշահավետ համագործակցության ձգտումը, համագործակցություն «բոլոր ազիմուտներով».

  • Սերտ համագործակցություն միջազգային քաղաքականության խոշոր դերակատարների հետ. Ռուսաստանի`ռազմական գործընկերության, համատեղ անվտանգության երկկողմ եւ հավաքական համակարգերի ամրապնդման, տնտեսական համագործակցության բնագավառում, Եվրոպական Միության, նրա անդամակից երկրների, եւ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների`տնտեսական համագործակցության եւ ժողովրդավարության ու ազատական շուկայական տնտեսության զարգացման, ՆԱՏՕ-ի հետ համգործակցության  բնագավառներում,  Չինաստանի`տնտեսական եւ քաղաքական կապերի սերտացման հարցում.

  • Մենք կողմ ենք տարածաշրջանային համագործակցության եւ ինտեգրացայի բոլոր գործընթացներն, ազատ առեւտրի ընդլայնմանը բոլոր ուղղություններով, եւրոինտեգրման խորացմանը եւ ԱՊՀ շրջանակներում ինտեգրացայի ամրապնդմանը։

  • Միջազգային կազմակերպությունների առջեւ ստանձնած պարտավորությունների կատարումը.

  • Բարիդրացիական հարաբերությունների ամրապնդումն ու խորացումն անմիջական հարեւանների՝ Ռուսաստանի, Վրաստանի, Իրանի հետ, կառուցողական ջանքերի գործադրումը Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ.

  • Հայաստանի քաղաքական եւ տնտեսական մեկուսացման հաղթահարումը, միջազգային եւ տարածաշրջանային տնտեսական համակարգերում երկրի ներգրավվածության աստիճանի բարձրացումը.

     

  • Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործում քաղաքական կամքի դրսեւորումը՝ հանդես գալով արցախահայության ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանության եւ հարցի լուծման փոխզիջումային տարբերակի որոնման դիրքերից.

     

  • Հայաստանի խնդիրն է նպաստել սփյուռքի կրթական, հոգեւոր եւ մշակութային հաստատությունների ամրապնդմանը, միջհամայնքային կապերի սերտացմանը եւ ակտիվ համագործակցությանը՝ միաժամանակ խուսափելով միջամտել ներհամայնքային հարաբերություններին: Հայաստանը պետք է արագորեն արձագանքի որեւէ երկրի հայ համայնքի նկատմամբ այլատյացության եւ այլ կարգի սպառնալիքների, իրավունքների սահմանափակումների դրսեւորումներին, խրախուսի հայրենադարձությունը, տնտեսական ու սոցիալական պայմաններ ստեղծի հայրենիք վերադարձող հայերի համար»։