Առողջապահություն

Կառավարության ծրագիր

  • Առողջապահության ոլորտի զարգացման ապահովումն իրականացվելու է՝ գերակա գործոն դիտարկելով վարակիչ և ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ու վաղ հայտնաբերման ուղղությունների զարգացումը:
  • Պետք է ամրապնդել և զարգացնել առողջապահության առաջնային օղակը, խթանել առողջ ապրելակերպի տարածումը և շարունակել սքրինինգային ծրագրերի ընդլայնումը:
  • Անհրաժեշտ է հետևողականորեն շարունակել բժշկական ապահովագրության այնպիսի համակարգի ներդրումը, որ բժշկական օգնության և բժշկական սպասարկման անհրաժեշտություն ունեցող յուրաքանչյուր քաղաքացու պատշաճ և ժամանակին տրամադրվեն այդ ծառայությունները՝ անկախ սեռից, տարիքից, բնակության վայրից և սոցիալական կարգավիճակից:
  • Կառավարությունը պետք է մեղմի սոցիալապես անապահով խավերի և որոշակի խմբերի ապահովագրական ծախսերը:
  • Հատուկ ուշադրության կենտրոնում են լինելու մոր և մանկան առողջության պահպանման, վերարտադրողական առողջության բարելավման, վաղ մանկության շրջանի և դեռահասության առողջապահական խնդիրները, սրտանոթային և քաղցկեղային հիվանդությունների բուժման և վերահսկման արդյունավետության բարձրացումը:
  • Կառավարության համար կարևոր է լինելու բուժանձնակազմի մասնագիտական կարողությունների և պատրաստվածության շարունակական բարձրացման ու զարգացման խնդիրը, առողջապահական համակարգում մարդկային ներուժի համապարփակ և համալիր զարգացման, բժշկական օգնության որակի կառավարման և վերահսկման բարելավումը, այդ թվում՝ միջազգային ստանդարտներին համապատասխանող կլինիկական ուղեցույցների, ընթացակարգերի ներդրումը: Նշված նպատակներին հասնելու համար կարևոր են լինելու էլեկտրոնային առողջապահության ամբողջական ներդրումը, առողջապահական և բժշկական տվյալների թվայնացումը, բժշկագիտության և դեղարտադրության ոլորտի զարգացումը:
  • Դեղերի որակի, անվտանգության, արդյունավետության և նշանակման, բաշխման վերահսկողության արդյունավետ համակարգերի ներդրումը նույնպես առանցքային ուղղություններից է լինելու։

Խորհրդարանական ուժեր

Իմ Քայլը դաշինք logo Իմ Քայլը դաշինք

Մարդու կենսագործունեության արժանապատիվ պայմանների ստեղծումը հռչակելով իբրեւ մեր քաղաքականության առանցքային նպատակ` առաջնային ենք համարելու հատկապես առողջապահության համակարգի կողմից տրամադրվող ծառայությունների որակի եւ հասանելիության բարելավումը: Այսուհետ առողջության պահպանումը չի լինելու շքեղություն, այլ դառնալու է հասանելի յուրաքանչյուրիս:

  • Առողջապահության բնագավառում մեզ համար առաջնային է լինելու առողջապահական ծառայությունների համընդհանուր ծածկույթի ապահովումը: Մինչեւ 2023 թվականը մենք գերակայություն ենք տալու հատկապես առողջության առաջնային պահպանման ծառայությունների որակի եւ հասանելիության բարձրացմանը։ Ուշադրություն ենք սեւեռելու մայրական եւ մանկական առողջության պահպանման, վերարտադրողական առողջության եւ դեռահասների առողջության բարելավման վրա, ինչը դրական ազդեցություն կունենա ծնելիության եւ հետեւաբար բնակչության բնական աճի վրա։ Մենք ձգտելու ենք, որ մեր երեխաները ծնվեն առողջ եւ պահպանեն իրենց առողջությունն ամբողջ կյանքի ընթացքում:
  • ներդնելու ենք համընդհանուր բժշկական ապահովագրության այնպիսի համակարգ, որն ապահովելու է անհետաձգելի բժշկական օգնության եւ բժշկական սպասարկման անհրաժեշտություն ունեցող յուրաքանչյուր քաղաքացու պատշաճ եւ ժամանակին սպասարկումը: Բժշկական օգնության ստանալու պահին յուրաքանչյուր անձ պետք է ապահովագրված լինի աղետալի ծախսերի կատարման ռիսկից: Արդյունքում բարելավելու ենք բժշկական օգնության եւ սպասարկման որակը, երաշխավորելու ենք բժշկական ծառայությունների փաթեթի հասանելիությունն այն անձանց համար, որոնք օրենսդրությամբ սահմանված կարգով իրավունք ունեն դրանք ստանալ, նպաստելու ենք ոլորտում ստվերային գործընթացների կրճատմանը եւ մրցունակության բարձրացմանը՝ ներդնելով առողջապահական բյուջեի բաշխման եւ ծախսման անաչառ համակարգ: Մինչեւ 2023 թվականն արդեն ունենալու ենք առողջապահական ապահովագրության ներդրված համակարգ:
  • առողջության առաջնային պահպանման ծառայությունների բարելավումը բուժաշխատողների աշխատավարձերի բարձրացման, նրանց շարունակական մասնագիտական կրթության, բժշկական կազմակերպությունների սարքավորումներով վերազինման եւ սկրինինգային հետազոտությունների ընդլայնման միջոցով հնարավորություն է տալու զարգացնել հիվանդությունների կանխարգելումը եւ ուժեղացնել դրանց վաղ հայտնաբերումը, ինչի շնորհիվ նվազելու է սիրտ-անոթային հիվանդություններով, քաղցկեղով եւ շաքարային դիաբետով պայմանավորված հիվանդացությունը եւ դրանցից վաղաժամ մահացությունը, ինչպես նաեւ հաշմանդամության առաջացումը։ Հիվանդացության եւ մահացության նվազեցումը նշված ոչ վարակիչ հիվանդություններից նպաստելու է մարդկանց կյանքի որակի բարելավմանը եւ առողջ ծերացմանը, միաժամանակ բերելու է երկրում տնտեսական աճի, ապահովվելու է ֆինանսական ռեսուրսների խնայողություն եւ արդյունավետ բաշխում:
  • բարելավելու ենք պետության կողմից երաշխավորված բժշկական օգնության հասցեականությունը՝ հիմքում դնելով հավասարության, սոցիալական արդարության եւ համերաշխության սկզբունքները: Առողջության իրավունքի ապահովումը գերակշռելու է որպես հիմնարար իրավունքների բաղկացուցիչ մաս:
  • մշակելու եւ իրականացնելու ենք մարզային առողջապահական ենթակառուցվածքների եւ մասնագիտական որակյալ ներուժի համաչափ բաշխման ծրագրեր՝ ուղղված մարզերում բուժաշխատողների աշխատանքի խրախուսմանը եւ մարզային ենթակառուցվածքների այլ կարողությունների զարգացմանը:
  • զարգացնելու ենք բուժաշխատողների մասնագիտական կարողությունները միջազգային ստանդարտներին համապատասխանող կլինիկական ուղեցույցների, ընթացակարգերի լայնամասշտաբ ներդրմամբ: Սահմանելու ենք բժշկական մասնագիտական էթիկայի նորմերը`որպես բժշկական ծառայությունների անբաժանելի մաս:
  • ներդնելու ենք դեղերի որակի, անվտանգության, արդյունավետության եւ նշանակման, բաշխման վերահսկողության արդյունավետ համակարգեր:
  • իրականացնելու ենք առողջ ապրելակերպի վարքագծի ձեւավորմանն ուղղված քարոզարշավներ, մշակելու ենք միջոցառումներ բնակչության շրջանում առավել տարածված ոչ վարակիչ հիվանդությունների առաջացմանը նպաստող ռիսկի գործոնների նվազեցման ուղղությամբ (անառողջ սնուցում, ծխախոտ, ալկոհոլ, ֆիզիկական թերակտիվություն եւ այլն):
  • էլեկտրոնային առողջապահության ամբողջական գործարկմամբ ապահովելու ենք քաղաքացիների բժշկական տվյալների հասանելիությունն իրենց իսկ առցանց հաշիվներում, ինչպես նաեւ ցանկացած բուժհիմնարկում՝ նվազեցնելով կրկնակի հետազոտությունների անհրաժեշտությունը եւ դրանց համար կատարվող ծախսերը։ Համակարգը կբերի նաեւ միջոցների նպատակային, արդյունավետ եւ թափանցիկ բաշխմանը, ինչպես նաեւ առողջապահական ծառայությունների շուկայական եւ մրցակցային գնագոյացման մեխանիզմների ամրապնդմանը: Համակարգի ներդրումը նաեւ զարգացնելու է տվյալների վերլուծության վրա հիմնված բժշկությունը, ինչը հնարավորություն է տալու մեծացնելու ախտորոշման ճշգրտությունը:Պետական բյուջեից առողջապահության ծախսերը վերը նշված պայմաններում առաջիկա երեք տարիներին կայունացնելու ենք ՀՆԱ-ի 2 տոկոսի, իսկ հինգ տարիներին` ՀՆԱ-ի 3 տոկոսի սահմաններում: Առողջապահության ֆինանսավորման աճը զուգակցվելու է ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործման հետ:

Լուսավոր Հայաստան կուսակցություն logo Լուսավոր Հայաստան կուսակցություն

 Առողջապահության մասին կուսակցությունը անդրադառնում է առանձին բաժնով, բացի այդ այլ բաժիններում ևս անդրադաձ կատարվում է։Մասնավորապես՝ առաջիկա բարեփոխումների մեջ նշվում է՝ կրթության և առողջապահության ոլորտների ֆինանսավորման ավելացում՝ ՀՆԱ նվազագույնը 5%-ի չափով։

«Լուսավոր Հայաստան»-ը գտնում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքացիները պետք է ստանան անձնական անվտանգության ժամանակակից, բարձր երաշխիքներ, որոնք առավելապես կապված են սոցիալական, առողջապահական, ֆինանսական, տեղեկատվական, բնապահպանական և մշակութային անվտանգության ամրապնդման հետ:

Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության համակարգը պետք է լինի որակյալ, արդյունավետ, հասանելի և թափանցիկ:

Անվճար բժշկական օգնությունը պետք է տրամադրվի միայն սոցիալական արդարության սկզբունքի հիման վրա: Միաժամանակ, պետությունը պետք է կանգնած լինի անհետաձգելի բժշկական օգնության կարիք ունեցող ցանկացած մարդու կողքին:

Կարևոր ենք համարում բժշկական ծառայությունների բարձր որակի ապահովումը, հասանելիությունը, հիվանդությունների մշտադիտարկումը և վաղաժամկետ կանխարգելումը, առողջ ապրելակերպի խրախուսումը, պետական առողջապահական ծախսերի նպատակայնության բարձրացումը, էլեկտրոնային առողջապահության համակարգի ներդրումը, առողջապահական ծառայությունների շուկայական և մրցակցային գնագոյացումը, պարտադիր բժշկական ապահովագրության համակարգի աստիճանաբար ներդրումը, լաբորատոր համակարգի զարգացումը, պետական բյուջետային միջոցների բաշխման նպատակային, արդյունավետ և թափանցիկ մեխանիզմների ապահովում, մարզային հիվանդանոցների արդիականացումը, առողջապահական համակարգի կողմից նոր ծառայությունների մատուցումը, համակարգի կարողությունների զարգացումը, բժշկական ծառայությունների արտահանումը (բժշկական տուրիզմ), ՀՀ-ում նեղ մասնագիտական ծառայությունների խմբերի (clusters) և որակական զարգացման ազգային ծրագրերի ներդրում, սիրտ-անոթային հիվանդությունների, շաքարային դիաբետի, վահանաձև գեղձի և չարորակ նորագոյացությունների դեմ պայքարի ռազմավարությունների ներդրումը:

Վերոհիշյալ նպատակների իրականացման համար իրականացվելիք քայլերն են.

  • բարձրացնել պոլիկլինիկական ծառայության որակը, հասանելիությունը, ծավալները,
  • կարգավորել հիվանդությունների բաժանումը կատեգորիաների. պետպատվեր, համավճարային, վճարովի՝ վերանայելով գնացուցակները, բացառելով, մասնավորապես, համավճարի նվազագույն աշխատավարձից եռապատիկ և ավելի բարձր լինելը,
  • որոշակի բժշկական միջամտություններ ու միջոցներ դարձնել բացառապես անվճար, այդ թվում՝ արյան ու արյան փոխարինիչների փոխներարկումը, շտապ ցուցումներով ԿՏ հետազոտության անցկացումը, սրտի անոթների ստենտավորումը, գլխուղեղի անոթների էնդովասկուլյար վիրահատությունները և այլն,
  • ներդնել պետական միջոցների նպատակային ծախսերի վերահսկողական մեխանիզմներ պետպատվեր կատարող հիվանանոցներում,
  • ապահովել երեխաների անվճար բուժսպասարկումը Հայաստանի ցանկացած բուժ.հաստատությունում՝ առանց պոլիկլինիկաների նախնական ուղեգրման,
  •  խրախուսել մարզերում բժիշկների աշխատանքը,
  • բնակչությանը դեղաապահովման պետական կանոնակարգում և կառավարում՝ համակարգում աշխատավարձի ֆոնդի պատշաճ մակարդակի, գնագոյացման  և ֆինանսների թափանցիկության ապահովում,
  • խրախուսել բժշկական ոլորտում նեղ մասնագիտական բուժ. հաստատությունների ուղղությամբ արդիական տեխնոլոգիաներ նախատեսող ներդրումներ։

Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն logo Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն

ՀՀ բոլոր քաղաքացիները պետք է հնարավորություն ունենան օգտվել որակյալ առողջապահական ծառայություններից ուստի անհրաժեշտ է վերանայել այս ոլորտում պետական պատվերի տրմադրման կարգի՝ սոցիալապես անապահով խավերին, զինծառայողներին և օրենքով սահմանված այլ շահառուներին տրամադրել իրենց հասանելի բժշկական սերտիֆիկատը։ Պետական պատվերի համակարգը պետք է ամբողջապես սերտիֆիկացնել։

Արտախորհրդարանական ուժեր

Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն logo Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն

Մարդկային կապիտալի բարելավման առաջնահերթություններից է նաև առողջապահության ոլորտը։ Համակարգում ծախսերի օպտիմալացմանը զուգընթաց՝ անհրաժեշտ է օր առաջ քննարկել պարտադիր ապահովագրման հայեցակարգը։ Այն հնարավորություն կտա պետական ծառայողներին ընձեռված հնարավորության նմանությամբ՝ հանրապետության բոլոր բնակիչների համար հասանելի դարձնել ծառայությունների մեծ փաթեթ։

Քաղաքացու որոշում կուսակցություն logo Քաղաքացու որոշում կուսակցություն

  • Բացի առանձին բաժնով անդրադառնալուց տնտեսության բաժնում նույնպես անդրադարձ է կատարվում  առողջապահությանը՝ սոցիալական ենթակառուցվածքների մասով պետությունն ունե­նա­լու է մեծ ներգրավվածություն` պարտադիր առողջության ապահովագրության համակարգի ներդրմամբ և դրա զարգացմանը անմիջական մասնակցություն ունենալու միջոցով: Սրա առնչու­թյամբ մեր տեսիլն է ներդնել առողջապահական, սոցիալական և կրթական համակարգեր, որոնք իրենց որա­կով չեն զիջի արևմտյան զարգացած երկրների նույնանուն համակարգերին:
  • Առողջապահության զարգացման ողջ ծրագիրը հիմնվում է մեկ աշխատանքային բանաձևի վրա՝ «փուլ առ փուլ, ոլորտ առ ոլորտ»: Քանի որ մեր առողջապահական համակարգը չի ձևավորվում զրոյից, չի կառուցվում դատարկ շինհրապարակում, այլ պետք է վերակառուցվի և վերանորոգվի արդեն աշխատող, որոշակի կառուցվածք ունեցող համակարգի ներսում, ապա միակ տարբերակը, որը կլինի արդյունավետ ու չի տանի ընդհանուր կոլապսի՝ «փուլ առ փուլ, ոլորտ առ ոլորտ» կառուցումն է, երբ մի ոլորտում իրականացվող մոդերնիզացիան չի խանգարի մյուս ոլորտների աշխատանքին, և հակառակը:
  • Բոլոր հիվանդությունների և համախտանիշերի համար պետք է մշակվեն ախտորոշիչ և բուժական գործելակարգեր: Աշխատանքը պետք է իրականացվի բժշկական նեղ մասնագիտական ասոցիացիաների և բժշկական համալսարանի ամբիոնների աջակցությամբ: Վերջնարդյունքը կլինեն ապացուցողական բժշկության վրա հիմնված ուղեցույց-գործելակարգերը: Դրանք կտրամադրվեն բոլոր բժիշկներին ու բժշկագիտության զարգազմանը համընթաց պարբերաբար կթարմացվեն:
  • Առողջապահության ոլորտի բոլոր մասնագետները պարտադիր պետք է անցնեն որակավորման քննություն: Քննական նյութը պետք է լինի ապացուցողական բժշկության վրա հիմնված գործելակարգերի իմացությունը: Քննությունը պետք է լինի թեստային-համակարգչային՝ կազմված բժշկական որակավորման՝ աշխարհի լավագույն քննական թեստերի նմանությամբ (ԱՄՆ, Կանադա և այլն):
  • Մասնավոր ապահովագրական ընկերությունների հետ մեկտեղ պետք է հիմնվի պետական ապահովագրական մարմին: Պետական ապահովագրությունը պետք է լինի համընդհանուր և պարտադիր: Ապահովագրության համար սոցիալական յուրաքանչյուր խումբ կվճարի իր կարողությունների չափով: Սկզբնական շրջանում պետական ապահովագրությունը կծածկի առողջական խնդիրների այն մասը, որը դուրս է մնում մասնավոր ապահովագրության ծածկույթից ու սոցիալական պաշտպանվածության տեսանկյունից ամենից խոցելին է: Հետագայում պետական ապահովագրությունը կարող է ընդլայնել իր ծածկույթը, օրինակ՝ ապահովագրելով այն ոլորտները, որոնց համար երաշխավոր պետք է լինի պետությունը:
  • Կանխարգելիչ բժշկության կարևորագույն բաղադրիչներից են սկրինինգային հետազոտությունները, որոնցով հատկապես չարորակ հիվանդությունները հայտնաբերվում են զարգացման վաղ փուլում և դրանով իսկ ստանում լիարժեք բուժում, ինչի շնորհիվ փրկվում է մարդու կյանքն, ու կանխվում հաշմանդամությունը: Հնարավոր և արդյունավետ բոլոր սկրինինգները շատ արագ պետք է ներդրվեն, դառնան մատչելի և իրականացվեն հանրապետության ամբողջ տարածքում: Սկրինինգային հետազոտությունների պատշաճ կազմակերպումը կարող է զգալիորեն մեծացնել պոլիկլինիկական ծառայության գործունեության արդյունավետությունը:
  • Պետական, համընդհանուր, պարտադիր ապահովագրության առաջին փուլը կիրականացվի ուռուցքաբանության ոլորտում, որի ծախսերն ամբողջությամբ պետք է ծածկի ապահովագրական ֆոնդը: Ուռուցքաբանությունը, լինելով ընդամենը մի քանի բժշկական կենտրոնների և մի քանի մասնագիտական թիմերի կողմից իրականացվող աշխատանք, հեշտությամբ կարելի է վերահսկել, որպեսզի այն իրականացվի ապացուցողական բժշկությանը համապատասխան, առանց ավելորդ ծախսերի և առանց կիսատ և ուշացած քայլերի: Այսպիսով, ապահովագրական ֆինանսների սպառումը կարելի է հեշտությամբ վերահսկել և դարձնել առավելագույնս արդյունավետ: Բացի այդ՝ սկրինինգային ծրագրերի ներդրումը կկրճատի ուռուցքային դեպքերի հաճախությունը, ինչն էլ իր հերթին կկրաճատի ուռուցքաբանության վրա ծախսվող ֆինանսական միջոցների չափը:
  • Այսօր պետպատվերի համակարգով փոխհատուցվում են սրտամկանի կայացած ինֆարկտի բուժման ծախսերը, ինչը փրկում է հիվանդի կյանքը, բայց չի կանխում հաշմանդամությունը: Կանխարգելիչ առողջապահության կարևոր դրույթներից է նաև հաշմանդամության կանխումը, որը հնարավոր է, եթե հիվանդի բուժումը սկսվի մինչև սրտամկանի ինֆարկտի զարգացումը: Բացի քաղաքացուն հաշմանդամությունից ազատելը՝ այս տակտիկան կխնայի նաև պետական միջոցները, որոնք տրամադրվում են արդեն հաշմանդամություն ձեռք բերած անձի անաշխատունակությունը փոխհատուցելու համար: Պետական պարտադիր, համընդհանուր ապահովագրության հաջորդ փուլը կարող է ընդգրկել հենց այս ոլորտը՝ ծածկելով սրտաբանական բոլոր ծախսերը՝ բոլոր քաղաքացիների համար: Այս փուլն արդյունավետ հաղթահարելուց հետո կարելի է նույն տրամաբանությամբ հերթով անցնել մանկաբուժությանը, շաքարային դիաբետին և կլինիկական այլ ոլորտների՝ ըստ կարևորության:
  • Ծխախոտային կախյալությունը հիվանդություն է, որի բուժումը կարող է կանխել սիրտանոթային հիվանդությունների մեծ մասի զարգացումը և ուռուցքային հիվանդությունների զգալի մասի առաջացումը: Պետք է հստակ զանազանել ծխելու դեմ պայքարը՝ ծխողների դեմ պայքարից: Այդ միջոցառումները և դեղամիջոցները պետք է դարձնել համընհանուր հասանելի և կիրառելի: Բարեհաջող իրականացնելով ծխախոտային կախյալության դեմ պայքարը՝ համանման կերպով կարելի է սկսել ճարպակալման դեմ պայքարի նախագիծ, որը նույնպես կարող է ունենալ կանխարգելիչ մեծ ազդեցություն հաշմանդամության տանող և մահացու մի շարք հիվանդությունների համար:
  • Առողջապահության ոլորտի անվերահսկելի հիմնական կաշառքը հիվանդին ուղեգրող բժշկին վերադարձվող փողն է (откат), որը լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների դեպքում կազմում է հիվանդի կողմից վճարվող գումարի 20-30 %-ը: Այս գումարը նախ թանկացնում է հետազոտությունների գինը, ապա խթան հանդիսանում, որպեսզի բժիշկները նշանակեն ավելորդ և անհարկի հետազոտություններ՝ մեծացնելով վատնումները: Ո՛չ որակավորման համակարգը, ո՛չ էլ գործելակարգերը չեն կարող հիմնովին կասեցնել այս գործընթացը, քանի որ բժշկին միշտ տրված է գործելու որոշակի ազատություն, որոշումներ կայացնելու ինքնուրույնություն: Լուծումը պետության կողմից լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների գների վերահսկումն է: Պետությունն ունի բազմաթիվ հիվանդանոցներ և պոլիկլինիկաներ: Դրանցում պետք է վճարովի ծառայությունների գները լինեն այնքան մատչելի, որ մասնավոր հետազոտական կենտրոնները պետական գներին մոտ գներով կարողանան ստանալ շահույթ, բայց ոչ այնքան, որ այդ շահույթը բավականացնի նաև կաշառք տրամադրելուն: Ավելի բարձր գներ դնելու դեպքում մասնավոր կենտրոններն ուղղակի չեն լինի մրցունակ:

 

Սասնա Ծռեր կուսակցություն logo Սասնա Ծռեր կուսակցություն

  • ժամանակն է վերացնելու առողջապահության պետպատվերային և սոցիալական օգնությունների ու նպաստների վճարման համակարգերը և դրանց փոխարեն ներդնելու էլեկտրոնային վճարման միասնական համակարգ:

Մենք դաշինք logo Մենք դաշինք

  • Առողջապահության ոլորտին անդրադարձ է կատարվում կյանքի որակ և առողջապահություն, ապահովածություն բաժնում՝ մասնավորապես առողջ ապրելակերպ և որակյալ առողջապահական ծառայություններ ենթահատվածում։
  • Կյանքի և առողջության պարտադիր ապահովագրության արդյունավետ համակարգի ներդրում:
  • Պետության կողմից անվճար և համաֆինասավորմամբ տրամադրվող բժշկական ծառայությունների և շահառուների շրջանակի ընդլայնում:
  • Մինչև 7 տարեկան երեխաների անվճար բուժում ստանալու արտոնությունը տարածել մինչև 10 տարեկան բոլոր երեխաների վրա:
  • Կուտակային կենսաթոշակային համակարգի պարտադիր բաղադրիչի վերացում: Անհրաժեշտ է «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքում նախատեսված սոցիալական վճարի պարտադիր նորմը հանել՝ կենսաթաշակային կուտակային համակարգը դարձնելով կամավոր:
  • Հայաստանը պետք է հռչակվի մարդու առողջության վրա բացասաբար ազդող գործոններից ազատ երկիր: ՀՀ պետական քաղաքականության ուղղություններից մեկը պետք է համարել բնակչության պաշտպանումը հիվանդություններ առաջացնող էկոլոգիական, սննդային, կենցաղային, ճառագայթային և այլ գործոններից: Հայաստանը պետք է լինի առողջության պահպանման համար նպաստավոր երկիր:
  • Հիվանությունների կանխարգելմանն ուղղված քաղաքականության որդեգրում և հետևողական իրականացում: Գերեկամտաբերությունը հանգեցնում է մի վիճակի, երբ առողջապահությունը աստիճանաբար կորցնում է իր մարդասիրական բնույթը, էթիկան, ենթարկվում է դեհումանիզացիայի և ծառայում միայն շահույթ ստանալուն: Ժամանակակից առողջապահությունը շահագրգռված է որպեսզի լինեն հնարավորին շատ հիվանդներ, քանի որ որքան շատ հիվանդներ, այնքան շատ եկամուտ: Հայաստանը պետք է կանխարգելիչ բժշկությունը հռչակի  Հայաստանի Հանրապետության պետական առողջապահական քաղաքականություն:
  • Առողջապահության և հարակից ոլորտներին առնչվող օրենսդրության կատարելագործում: Անհրաժեշտ է ընդունել, կատարելագործել կամ խստացնել առողջապահության ոլորտին առնչվող մի շարք նորմատիվ իրավական ակտեր, այդ թվում՝ օդի որակի, ջրի որակի և թափոնների կառավարմանը վերաբերող օրենսդրությունը, սննդի անվտանգությանը, ներմուծվող ապրանքների, արդյունաբերական արտադրությունների, կենցաղային տեխնիկայի, կենցաղային քիմիայի, շինարարական նյութերի անվտանգությանը վերաբերող օրենսդրությունը:

Ազգային առաջընթաց կուսակցություն logo Ազգային առաջընթաց կուսակցություն

Քաղաքական ուժը չունի ծրագրային դրույթներ այս թեմայով։

Օրինաց երկիր կուսակցություն logo Օրինաց երկիր կուսակցություն

Առողջապահության ապահովագրության քաղաքակիրթ համակարգի ներդրում, այս ոլորտում բազմաթիվ չարաշահումների և կոռուպցիոն ռիսկերի պատճառ դարձած պետպատվերի համակարգի փոխարինում հասցեական գումարային սերտիֆիկատներով և դրանց տրամադրում բոլոր կարիքավոր քաղաքացիներին: Երկրում տարածված հիվանդությունների և վիրահատությունների համար երաշխավորված պետական աջակցության մեխանիզմների ներդրում: Բժիշկների, բուժաշխատողների աշխատավարձերի շարունակական բարձրացում և ինդեքսավորում: Մահացու հիվանդությունների բուժման պետական ֆինանսավորում

Հայաստանի քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ կուսակցություն logo Հայաստանի քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ կուսակցություն

Քաղաքական ուժը չունի ծրագրային դրույթներ այս թեմայով:

Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցություն logo Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցություն

Ստեղծել առողջապահական ապահովագրության այնպիսի համակարգ, որ մեր որևէ հայրենակից զուրկ չլինի բուժում ստանալու հնարավորությունից։ Որևէ մեկը  չպետք է տառապի կամ մահանա, որովհետև բժշկի կամ բուժման փող չունի։

Ժառանգություն logo Ժառանգություն

Որակյալ եւ մատչելի առողջապահություն, բժշկական ապահովագրություն եւ առողջ ապրելակերպ

Առողջապահությունն ազգային անվտանգության ապահովման կարեւորագույն բաղադրիչներից է, իսկ հասարակության առողջությունը` ազգային շահի բաղադրիչ: Առողջ մարդը, նրա ստեղծագործ եւ արտադրողական աշխատանքի պտուղները իր ընտանիքի, հասարակության ու պետության հարստության կարեւոր աղբյուրներից են: Առողջության պահպանման մեջ ներդրումները կարող են բազմապատիկ փոխհատուցվել, եթե կանխարգելիչ պետական-հասարակական միջոցառումների, առողջ ապրելու իրավունքի իրացման ուղղությամբ կենսագործվի նպատակային քաղաքականություն: Առողջ ապրելու` բնակչության իրավունքն իրացնելու, ՄԱԿ-ի «Հազարամյակի մարտահրավերներով» ամրագրված նպատակներն իրագործելու ու Առեւտրի համաշխարհային կազմակերպության ընդունած բանաձեւերով Հայաստանի ստանձնած պարտավորությունները կատարելու համար առողջապահության քաղաքականության նպատակներ հռչակել.

  • բժշկական օգնության եւ ծառայությունների ֆիզիկական ու ֆինանսական առումներով ազգաբնակչության, հատկապես նրա սոցիալապես խոցելի խավերի մատչելիության մակարդակի բարձրացում,
  • բժշկական օգնության եւ ծառայությունների որակի բարձրացում,
  • առողջապահության համակարգի պետական կառավարման արդյունավետության խթանում,
  • բնակչության դեղորայքային ապահովվածությանն ու մատչելիությանն ուղղված նպատակային ծրագրի մշակում եւ իրականացում,
  • դեղերի մանրածախ ու մեծածախ շուկայում ազատ մրցակցության ապահովում,
  • մարդու համար անվտանգ բնական միջավայրի, համաճարակներից ու վարակներից հնարավորինս զերծ սոցիալական միջավայրի ապահովում,
  • առողջ ապրելակերպի արմատավորում:

Առաջնային օրենսդիր եւ գործադիր քայլեր

  • Ընդունել բժշկական ապահովագրության մասին ՀՀ օրենք. առողջության ապահովագրումը խրախուսելու նպատակով օրենքով թույլատրել ՀՀ տնտեսվարող սուբյեկտներին` սեփական միջոցներով իրենց աշխատողների առողջության ապահովագրման 30%-ը ֆինանսավորելու դեպքում այդ մասով նվազեցնել շահույթը` հաշվարկելով այն որպես ծախս:
  • Վերանայել պետպատվերով անվճար բուժօգնության, դեղորայքի բաշխման ձեւը, բուժսպասարկման համակարգն ու օրենսդրությունը` այն դարձնելով հասցեական, արդարացի եւ օրինական: Այդ նպատակով փոփոխություններ ու լրացումներ առաջարկել «Բնակչության բժշկական օգնության եւ սպասարկման մասին» օրենքում` հստակեցնելով բնակչության որակյալ, երաշխավորված բժշկական օգնությունն ու սպասարկումը:
  • Առողջապահական արտոնություններ եւ անվճար բուժսպասարկում ապահովել տարեց, մեկ ծնողից բաղկացած ընտանիքների, պատերազմի վետերանների ու նրանց ընտանիքների, հաշմանդամների եւ կարիքավորների համար:
  • Դեղերի արտոնագրման գործընթացը հստակեցնելու, կոռուպցիոն ռիսկերը նվազեցնելու, դեղերի շուկան մրցակցային դարձնելու, մենաշնորհները բացառելու, ազգաբնակչությանը կեղծ դեղերից ապահովագրելու եւ տեղական դեղագործությունը խթանելու մեխանիզմների ամրապնդման նպատակով լրամշակել դեղերի մասին օրենքը` միաժամանակ խստացնելով կեղծ կամ ժամկետանց դեղերի վաճառքի, արտադրության համար պատասխանատվությունը:
  • Լրամշակել տեղական ինքնակառավարման մասին ՀՀ օրենքը` առողջապահությունը ՏԻՄ-ների պարտադիր լիազորություն ճանաչելու մասով:
  • Պետական բյուջեում կազմավորել առողջապահական հատուկ բյուջե` ի հաշիվ մարդկանց առողջությանը վնասող ապրանքների ակցիզային եւ ավելացված արժեքի հարկերից, բնապահպանական վճարներից, կանաչ տարածքների հատման համար տույժերից ու տուգանքներից հաստատագրված չափերով մասհանումների:
  • Սահմանել պետական բյուջեի միջոցների հաշվին իրականացվող բժշկական օգնության ու ծառայությունների իրատեսական գներ:
  • Ապահովել պետական բյուջեի միջոցներով ֆինանսավորվող առողջապահական նպատակային ծրագրի շրջանակներում պետական պատվերի տեղադրումը մրցութային կարգով:
  • Առողջապահությանը հատկացվող բյուջետային միջոցների ընդհուպ մինչեւ 60%-ն ուղղել մարզերում առողջության առաջնային պահպանման, ընտանեկան բժիշկների գրասենյակների կառուցման, վերանորոգման, պահպանման, ինչպես նաեւ ժամանակակից աշխատաեղանակներով դրանց եւ պոլիկլինիկաների ապահովման նպատակներին:
  • Բոլոր համայնքներում կամ դրանցից 3 կմ շառավղով ոչ հեռու վայրերում ստեղծել եւ պահպանել դեղատներ կամ դեղեր բաշխող կազմակերպություններ:
  • Համայնքների բոլոր առողջապահական կազմակերպություններն ապահովել կադրերով: Այդ նպատակով առողջապահական կազմակերպությունների` հատկապես Երեւանի քաղաքում, օպտիմալացման արդյունքում առաջացած բժշկական կադրերի ավելցուկը գործուղել համապատասխան մասնագետի կարիք ունեցող համայնքներ` նրանց վերամասնագիտացնելու, վերապատրաստելու եւ սոցիալական անհրաժեշտ երաշխիքներով ապահովելու պայմանով:
  • Կատարելագործել առողջության առաջնային պահպանման օղակի բժշկական անձնակազմի եւ ընտանեկան բժիշկների վարձատրության մեխանիզմը: Լրջորեն հոգ տանել մայրության, մանկության եւ ընտանիքի պաշտպանության, մատչելի ու որակյալ բուժսպասարկման ապահովման մասին:
  • Կանխարգելել մարդու առողջությանը սպառնացող համաճարակները, այդ նպատակով թանկարժեք բուժում պահանջող հիվանդությունների (օրինակ` հեպատիտային վիրուսներ եւ այլն) կանխարգելման բոլոր միջոցառումները ներառել առողջապահության կառավարական ծրագրերում` այդ ծրագրերին մասնակից դարձնելով քաղաքացիական հասարակությանն ու հասարակական կազմակերպություններին, ուժեղացնելով վերահսկողությունը, բարելավելով կանխարգելիչ միջոցները, ախտորոշումը եւ մեծացնելով բուժման հասանելիությունն, առաջին հերթին, բնակչության խոցելի խավերի համար:
  • Դեղերի մեծածախ ու մանրածախ (դեղատնային) շուկաներում փոքր եւ միջին բիզնեսի հարկատուներին թե´ օրենսդրորեն, թե´ իրավակիրառական պրակտիկայում պաշտպանել գերակա դիրք ունեցող խոշոր ընկերություններից, տնտեսական մենաշնորհից ու խոշոր ընկերությունների դեմպինգային քաղաքականությունից: Խստագույնս պատժել խոշոր բիզնեսի այն ներկայացուցիչներին, ովքեր փորձում են շուկայից դուրս մղել փոքր ու միջին բիզնեսին, այդ թվում` պետությանը եւ փոքր ու միջին բիզնես-հարկատուին պատճառած վնասներին համարժեք տուգանքներ սահմանելու, ընդհուպ մինչեւ տվյալ ոլորտում արտոնագրերից զրկելու տեսքով:
  • Վերացնել կոռուպցիայի օջախները պետական գնումների, այդ թվում` բուժհաստատությունների կարիքների համար հայտարարվող մրցույթներում: Լրամշակել գնումների մասին ՀՀ օրենքը եւ խստիվ կատարել նրա պահանջները` մասնավորապես ապահովելով 5.0 մլն դրամ գումարը գերազանցող գնումների համար պարտադիր կարգով մրցույթների անցկացումը, դրանց հայտարարությունների հրապարակայնությունը ՀՀ ֆինանսների նախարարության Գնումների տեղեկագրով եւ կայքէջով, մեծ տպաքանակ ունեցող թերթերով: Ապահովել բոլոր մակարդակների տնտեսվարողների ազատ մասնակցությունը մրցույթներին` պահանջներ, որոնք տարիներ շարունակ քամահրվել ու չեն կատարվել` դառնալով փոքր ու միջին բիզնեսի ներկայացուցիչների սնանկացման, պետական բյուջեի հատկացումների փոշիացման, կոռուպցիոն ու հակամրցակցային երեւույթների տարածման, դեղերի չհիմնավորված գնաճի պատճառ:
  • Բացառել ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության, մարզպետարանների, Երեւանի քաղաքապետարանի ներկայացուցիչների հովանավորությամբ եւ բուժհաստատությունների ղեկավարության կողմից մրցույթները ձեւական միջոցառման վերածելու, իրական հաղթողներին խաղից դուրս թողնելու եւ կեղծ «հաղթողներ» հռչակելու արատավոր գործելակերպը, ինչի հետեւանքով պետբյուջեն խոշոր չափերի ֆինանսական վնասներ է կրում:
  • Նորմատիվ ակտերից վերացնել այնպիսի դրույթները, որոնք մրցույթների կազմակերպիչներին ու նրա հետ համագործակցող անձանց թույլ են տալիս դուրս թողնել մրցակիցներին: Նման դրույթներից են, մասնավորապես, մատակարարի` բանկում 15.0 մլն դրամից ավելի գումար եւ տվյալ դեղերի մասով 50.0 մլն դրամից ավելի մեծածախ շրջանառություն ունենալու հանգամանքի մատնանշումը, ինչպես նաեւ արտասահմանյան դեղագործարաններից տվյալ դեղի «ավտորիզացիայի» մասին պաշտոնական նամակ ներկայացնելու կամ մրցույթի մասնակցի կողմից բոլոր դեղերի գնային առաջարկներով հաղթելու պահանջները:
  • Օրենսդրորեն ու գործնականում արգելել մրցույթին մասնակցող տնտեսվարողների կողմից մրցույթի ընթացքում կամ դրանից հետո բուժհաստատությանն այնպիսի դեղորայքի «նվիրատվությունը», որի համար մրցույթ է հայտարարված: Պրակտիկան ցույց է տվել, որ բուժհիմնարկների տնօրենների հետ կուլիսային համաձայնության եղանակով պարտված մասնակիցը մրցույթում հաղթածին սնանկացնելու կամ մրցույթը փաստացի չեղյալ ճանաչելու նպատակներով երբեմն դիմում է դեղի գնման պահանջը վերացնող նման քայլերի, կամ դեմպինգի, որը ՀՀ-ում եւ ողջ աշխարհում օրենքով արգելված է:
  • Խստագույնս պահպանել բուժհաստատությունների հայտարարված մրցույթների փաթեթներում դեղերի ջեներիկ անվանումները, բայց ոչ առեւտրային անունները հիշատակելու պահանջը` բացառելով մրցույթի արդյունքների կանխորոշումը հօգուտ տվյալ առեւտրային անվանումով դեղորայք ներկրողի կամ արտադրողի:
  • Պետական գնումների գործընթացում եւ կոռուպցիայի դեմ պայքարում կիրառել արեւմտյան երկրների տիպօրինակը, այսինքն` մրցույթների անցկացման ժամանակ հաղթող մասնակցից պահանջել դեղի կամ ցանկացած մրցութային ապրանքի ձեռքբերման գինը հավաստող փաստաթղթեր եւ կառավարության որոշմամբ մասնակցին թույլատրել հավելագին ավելացնել պետության կողմից թույլատրելի ողջամիտ շահույթի տոկոսադրույքի սահմաններում, որից 10-30% «ատկատ» տալը տեսականորեն եւ գործնականում անհնար կդառնա, իսկ ՀՀ պետբյուջեն եւ տնտեսության բոլոր ոլորտները միասին վերցրած տարեկան կխնայեն նվազագույնը 500 միլիոն դոլար:
  • Վերացնել բժշկական օգտագործման ապրանքների տեխնիկական բնութագրում չհիմնավորված սահմանափակումները, որոնք հաճախ բուժհաստատությունների կողմից օգտագործվում են մրցակցությունը վերացնելու կամ բացառելու նպատակներով, ինչը հարկադրում է փոքր ու միջին բիզնեսի ներկայացուցիչներին` իրենց մասնակցությամբ օրինականացնել մրցույթի կեղծիքները:
  • Ապակուսակցականացնել բուժհաստատությունները եւ բացառել պետական առողջապահական ծրագրերի ծառայեցումը կուսակցական նպատակներին:

Հայ ազգային կոնգրես logo Հայ ազգային կոնգրես

  • «Հանրային առողջության պահպանման ծառայության» ստեղծում:Կձևավորվի նոր «Հանրային առողջության պահպանման ծառայություն»` օժտված հանրային առողջության այժմեական խնդիրներին արձագանքելու համար անհրաժեշտ նորացված գործառույթներով :
  •  «Հանրային առողջության պահպանման ծառայության» գործառույթների ապակենտրոնացում:Մի շարք գործառույթներ կփոխանցվեն առողջության առաջնային պահպանման օղակ (մասնավորապես անհատի առողջության պահպանման հարցերը, իրազեկումը և այլն), իսկ հիգիենիկ վերահսկման գործառույթները կպատվիրակվեն տեղական ինքնակառավարման մարմիններին: Ծառայության եւ նրա կողմից իրականացվող միջոցառումների ֆինանսավորումը կիրականացվի պետական բյուջեից, վճարովի ծառայությունների (լաբորատոր-գործիքային հետազոտություններ, փորձաքննությունների անցկացում եւ այլն) իրականացումից ստացված միջոցներից, ինչպես նաեւ ՀՀ օրենսդրությամբ չարգելված այլ աղբյուրներից:
  • Միջգերատեսչական նպատակային ծրագրերի իրագործում:   Կիրականացվեն առողջության առաջնային պահպանմանն ուղղված ազգային միջգերատեսչական նպատակային ծրագրեր, այդ թվում քաղցկեղի դեմ պայքարի, սիրտ-անոթային հիվանդությունների կանխարգելման, շաքարային դիաբետի, ինչպես նաև ծխախոտի, ալկոհոլի, թմրամիջոցների, ավելորդ քաշի վերահսկման ծրագրեր: Կկենսագործվեն նաև սոցիալական վտանգ ներկայացնող հիվանդությունների դեմ պայքարի ծրագրեր (տուբերկուլոզ, վիրուսային հեպատիտներ, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ և այլն):
  • Դեռահասների եւ տարեցների առողջության պահպանում: Կիրականացվեն դեռահասների և տարեց մարդկանց առողջությունը պահպանող և կենսակերպի ակտիվությանը նպաստող պետական նպատակային ծրագրեր։
  • Ֆինանսական միջոցների կառավարում: Առողջապահության համակարգի արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով կներդրվի ֆինանսավորման բազմաձևություն` պետական բյուջե, տեղական ինքնակառավարման մարմինների բյուջեներ, համավճարներ, բժշկական ապահովագրության միջոցներ, անհատական կուտակային բժշկական հաշիվներ և այլն: Դրան կնպաստի նաև պետական պատվերի տեղադրման մրցութային կարգի և մատուցվող ծառայությունների որակի և ծավալի ապահովման գործուն համակարգի ներդրումը: Կֆինանսավորվի ոչ թե բուժհիմնարկը, այլ` քաղաքացին: Կկանոնակարգվի նաև պետական պատվերով մատուցվող ծառայությունների գնագոյացման քաղաքականությունը` դրանով իսկ վերացնելով պետպատվերով բուժօգնություն ստացողներից հավելյալ առձեռն գումարներ վերցնելու արատավոր գործելաոճը:
  • Բժշկական օգնության հավաստագրային ֆինանսավորում: Պետությունը կանցնի հավաստագրային ֆինանսավորման` առողջապահության պետական բյուջեով հաստատված ամենամյա ծրագրի շրջանակներում։ Հավաստագիրը իբրև մատուցված բժշկական ծառայությունների դիմաց վճարման միջոց ազատ ձևով կշրջանառվի արժեթղթերի շուկայում, սոցիալական ապահովագրության ոլորտում, առողջապահական բոլոր կազմակերպություններում եւ առաջին իսկ պահանջի դեպքում ենթակա կլինի պետության կողմից մարման։
  • Պարտադիր բժշական ապահովագրական համակարգի ներդրում: Կներդրվի պարտադիր բժշկական ապահովագրական համակարգ, որը հիմնված կլինի սոցիալական համերաշխության սկզբունքի վրա` երբ «առողջը վճարում է հիվանդի, հարուստը աղքատի, երիտասարդը տարեցի և աշխատողը գործազուրկի համար»: Պարտադիր բժշկական ապահովագրական միջոցները կձևավորվեն գործատուի և աշխատողի համատեղ վճարումներից: Այս համակարգը աստիճանաբար հնարավորություն կտա օրինականացնել և կառավարելի դարձնել այսօր անմիջականորեն բնակչության կողմից կատարվող ուղղակի և «ստվերային» բժշկական ծախսերը` բարձրացնելով դրանց օգտագործման արդյունավետւթյունը, կհաղթահարվի բուժօգնության դիմելու բնակչության մոտ խորացող հոգեբանական արգելքը, կհավաքագրվեն լրացուցիչ ֆինանսական միջոցներ` բնակչության առողջության պահպանման համար, բուժօգնության դիմաց վճարները կդառնան առավել կանխատեսելի, անհատականացված և հասցեական: Պարտադիր բժշկական ապահովագրական համակարգի ներդրումը կիրականացվի փուլային եղանակով` աստիճանաբար ընդգրկելով հանրության տարբեր շերտեր և սոցիալական խմբեր: Պարտադիր բժշկական ապահովագրության ամենամյա ծրագիրը (սոցիալական խմբեր և հիվանդությունների տեսակներ) կհաստատվի տարեկան բյուջեի հետ միասին:
  • Առողջության պահպանմանը ուղղվող ֆինանսական միջոցների կտրուկ աճ: Առողջապահության ոլորտի պետական բյուջետային ֆինանսավորումը կկազմի ՀՆԱ առնվազն 3%-ը (ներկայումս 1.6%)։ Արդյունքում, հաշվի առնելով առողջապահության համակարգի ֆինանսավորման բոլոր աղբյուրներից կատարվող հոսքերի ծավալը, առողջապահության ֆինանսավորումը կհասնի ՀՆԱ առնվազն 6%-ի։
  • «Պետական առողջապահական գործակալության» կարգավիճակի փոփոխություն:  Այն կվերածվի գերատեսչական ենթակայությունից դուրս կարգավիճակ ունեցող կառույցի: Պարտադիր բժշկական ապահովագրության ներդրմանը զուգընթաց այն կձևափոխվի բժշկական ապահովագրության պետական հիմնադրամի:
  • Բժշկական ծառայությունների մատուցման գործելակարգերի կիրառում: Որակի բարելավման և վերահսկման նպատակով կմշակվեն և կներդրվեն հիվանդությունների վարման գործելակարգեր, բժշկա-տնտեսագիտական չափորոշիչներ, ինչը հնարավորություն կտա մինչև 30%-ով կրճատել բժշկական օգնության փոխհատուցման չհիմնավորված ծախսերը:
  • Բժշկական ծառայությունների առաջարկի և պահանջարկի ներդաշնակում: Բժիշկների եւ բուժհիմնարկների կողմից բժշկական ծառայությունների սպառումը անհիմն ուռճացնելու միտումներից (չհիմնավորված կոնսուլտացիաներ, լաբորատոր-գործիքային հետազոտություններ և այլն) խուսափելու նպատակով կներդրվի բժշկական օգնության և ծառայությունների առաջարկի և գնման համակարգ: Պետությունը բոլոր բուժհիմնարկներում (անկախ սեփականության ձևից ) կվերահսկի հիվանդների բուժման որակը:
  • Բժշկական ծառայությունների որակի վերահսկման գործառույթի ապակենտրոնացում: Այլ աղբյուրներից (կամավոր ապահովագրություն, անհատական կուտակային բժշկական հաշիվներ և այլն) ֆինանսավորվող բժշկական ծառայությունների որակի վերահսկման գործառույթը կվերապահվի նաև ֆինանսավորումն իրականացնող համապատասխան կառույցներին:
  • Հասարակական վերահսկողության խթանում: Բժշկական օգնություն և ծառայություններ մատուցողների եւ դրանցից օգտվող անձանց պարտականությունների եւ իրավունքների ներդաշնակությունը ապահովելու նպատակով պետությունը կնպաստի մասնագիտական ասոցիացիաների (միությունների) և պացիենտների իրավունքների խնդիրներով զբաղվող կազմակերպությունների ձևավորմանը եւ նրանց դերի բարձրացմանը:
  • Մասնագիտական գործունեության լիցենզավորման համակարգի վերանայում: Կներդրվի առողջապահական մասնագետների անհատական լիցենզավորման, ինչպես նաև առողջապահական կազմակերպությունների հավաստագրման համակարգերը: Կվերանայվեն առողջապահական հաստատությունների լիցենզավորման ընթացակարգերը` լիցենզիայի շնորհման գործցընթացը դարձնելով առավելապես թափանցիկ, ինչը թույլ կտա նվազագույնի հասցնել կոռուպցիոն ռիսկերը։
  • Դեղորայքային ապահովության պետական ֆինանսավորման աճ:Կմշակվի և կիրականացվի «Բնակչության դեղորայքային ապահովվածության ու մատչելիության պետական նպատակային ծրագիր», ինչին կտրամադրվի պետական բյուջեից առողջապահությանը հատկացված միջոցների առնվազն 10%-ը, ներկայիս 6.5%-ի դիմաց:
  • Դեղաբուժության արդիականացում:«Հիմնական դեղերի ցանկի» վերանայման հաճախականությունը 2 տարվա փոխարեն կսահմանվի 1 տարի: Դրա մեջ կընդգրկվեն բուժական պրակտիկայում հաստատված առավել արդյունավետ եւ մատչելի բոլոր այն դեղամիջոցները, որոնք անհրաժեշտ են պետական նպատակային ծրագրերի շրջանակներում հիվանդությունների լիարժեք և շարունակական բուժման համար:
  • Դեղորայքային ապահովվածության սոցիալական ուղղվածության խթանում: Կվերանայվի «Անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով դեղորայքի տրամադրման կարգը»` այն դարձնելով առավելագույնս արդար, կոռուպցիոն ռիսկերից զերծ և ճկուն, որպեսզի անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով դեղորայք ստացողները բժշկի նշանակած դեղերը ստանան ողջ ծավալով եւ տեսականիով եւ ստիպված չլինեն հավելյալ չնախատեսված ֆինանսական միջոցներ ծախսել իրենց անհրաժեշտ դեղորայքը ձեռք բերելու համար:
  • Դեղերի մատչելիության մակարդակի բարձրացում: Կիրականացվեն հետեւյալ միջոցառումները. կսահմանվեն դեղերի մեծածախ եւ մանրածախ առեւտրային վերադիրների չափերը, կկիրառվեն անվճար կամ արտոնյալ կերպով բաց թողնվող դեղերի “պոզիտիվ” ցանկերը, որոնցում ընդգրկված դեղերի գները կլինեն նկատելիորեն ցածր շուկայական գնից, կամրագրվեն դեղերի արտադրությամբ զբաղվող կազմակերպությունների շահութաբերության նորմերը, կիրականացվի “Հիմնական դեղերի ցանկում” ընդգրկված դեղերի գների պետական գրանցումը, կկիրառվեն բնակչության կողմից դեղերի սահմանված նվազագույն գների լրավճարների չափերը եւ այլն: Իսկ դեղերի ֆիզիկական մատչելիությունն ապահովելու, մասնավորապես գյուղական, հատկապես հեռավոր և սահմանմերձ շրջանների բնակչությանը անհրաժեշտ դեղերով ապահովելու նպատակով կմշակվեն եւ կներդրվեն դեղատների տեղադրման չափորոշիչներ:
  • Դեղաշրջանառության մասնագիտական հսկողության համակարգի ներդրում: Բնակչությանը արդյունավետ, անվտանգ եւ որակյալ դեղամիջոցներով ապահովելու նպատակով կներդրվեն դեղագործական գործունեություն իրականացնող կազմակերպությունների տեսչական հսկողության, ինչպես նաեւ դրանց մասնագիտական գործունեության գնահատման համակարգեր:
  • «Դեղամիջոցների և սննդի անվտանգության պետական գործակալության» հիմնում: ՀՀ առողջապահության և գյուղատնտեսության նախարարությունների համապատասխան ստորաբաժանումների վերակազմավորման միջոցով կձևավորվի «Դեղամիջոցների և սննդի անվտանգության պետական գործակալություն»: Այն կիրականացնի մշտական միօրինակացված մոնիտորինգ և վերահսկում ինչպես հանրապետությունում արտադրվող, այնպես էլ ներկրվող դեղերի, սննդային հավելումների և սննդի որակի ու անվտանգության նկատմամբ, ինչը կապահովի դրանց առավելագույն օգտակարությունը և անվնասությունը բնակչության համար, ինչպես նաև կազատի արտադրողներին և ներմուծողներին մի քանի պետական գերատեսչությունների կողմից վերահսկվելու ավելորդ անհրաժեշտությունից:
  • Մասնագիտական ներուժի կառավարման կատարելագործում: Կվերանայվեն բժշկական կրթության պետական պատվերի տեղադրման չափանիշները և ընթացակարգերը: Մասնագետների պահանջարկը կորոշվի միջազգայնորեն կիրառվող մոդելավորման մեթոդներով: Պետական պատվերով սովորողների հետ կկնքվեն պարտադիր իրավաբանական ուժ ունեցող պայմանագրեր, որոնցով ապագա մասնագետները կպարտավորվեն ուսումն ավարտելուց հետո պայմանագրով հաստատված ժամկետում աշխատել ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից նշանակված բուժհաստատությունում:
  • Բժշկական կրթության շարունակականության խթանում:Առողջապահական անձնակազմի մասնագիտական հատկանիշների բարելավման համար կիրականացվի բժշկական կրթության, հետդիպլոմային մասնագիտացման և շարունակական մասնագիտական զարգացման ծրագրերի վերանայում` դրանք համապատասխանեցնելով միջազգայնորեն ընդունված չափանիշներին:
  • Բուժաշխատողի հասարակական դիրքի բարձրացում եւ կենսամակարդակի բարելավում:Կբարձրացվեն առողջապահական մասնագետների աշխատավարձերը: Վարձատրությունը հիմնված կլինի, ինչպես մասնագետների կրթության, աշխատանքային փորձի, այնպես էլ նրանց կատարած փաստացի աշխատանքի վրա: Դա կհաշվարկվի ինչպես բնակչության առողջական, այնպես էլ կատարողականի ցուցանիշներով: Բուժաշխատողների օրինական եկամուտները կհասցվեն այնպիսի մակարդակի, որը կընձեռի իրենց առաքելությանն արժանի կենսամակարդակի ապահովում:
  • Վերափոխումների օրենսդրական ապահովում:Կընդունվեն «Առողջապահության մասին», «Հանրային առողջապահության մասին», «Բժշկական ապահովագրության մասին», «Բուժաշխատողների և դեղագործների մասնագիտական ռիսկերի ապահովագրության մասին», «Դեղերի եւ սննդային հավելումների մասին» օրենքներ:
  • Ծրագրի հանրայնացում եւ հաշվետվողականություն:Կառավարությունը հանրությանը կներկայացնի ամենամյա զեկույցներ ՀՀ բնակչության առողջության վիճակի և առողջապահական ծրագրերի իրականացման վերաբերյալ: