Մշակույթ

Կառավարության ծրագիր

  • Ներդնել կառավարման ժամանակակից համակարգեր, թանգարանների, թատրոնների, համերգասրահների և մշակութային այլ հիմնարկների՝ սեփական եկամուտներն ավելացնելու նպատակադրումով:
  • Իրականացնել մշակութային ծրագրեր (փառատոներ, վարպետաց դասընթացներ և այլն) ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կրողներից իրենց գիտելիքների, տեխնիկական և տեխնոլոգիական հմտությունների, կարողությունների փոխանցման նպատակով:
  • Կատարելագործել պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների բնագավառի իրավական դաշտը, հստակեցնել պետական կառավարման, տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, մասնավոր ներդրողների իրավունքներն ու պարտականությունները և նրանց միջև փոխհարաբերությունները, կատարելագործել պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների օգտագործման տրամադրման մեխանիզմները և խրախուսել ֆինանսական ներդրումային հոսքերը:
  • Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանման նպատակով ստեղծել տեղեկատվական շտեմարան:
  • Ժամանակակից արվեստի ոլորտում Կառավարության ծրագրային նպատակներն են՝ ստեղծել ժամանակակից արվեստների ոլորտներում օրենսդրական դաշտ, ստեղծել ստեղծագործական կարողությունների լիարժեք արտահայտման և իրացման համար բարենպաստ միջավայր, աջակցել դեբյուտային ստեղծագործական ծրագրերին՝ արվեստի փորձարարական և նորարարական ձևերի խրախուսմամբ:
  • Ապահովել մշակութային ծառայությունների համաչափությունը, մատչելիությունը և հասանելիությունը Հայաստանի Հանրապետության մարզերում՝ իրականացնելով մշակույթի տարածքային համաչափ զարգացման քաղաքականություն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում մշակութային կյանքի ապակենտրոնացման և մարզերում մշակութային զարգացման աջակցության միջոցով:
  • Իրականացնել կրթության ու մշակույթի կապը խթանող ծրագրեր, առաջնահերթությունը տալով հասարակության խոցելի խմբերի համար մշակույթին հաղորդակից լինելու իրավունքի իրացման ապահովմանը, որի հիմքում ոչ միայն այդ խմբերի համար հատուկ միջոցառումների կազմակերպումն է, այլև նրանց գործուն ընդգրկումը և մասնակցությունը մշակութային և ստեղծագործական ներառական ծրագրերում:
  • Մշակույթի հանրահռչակման ոլորտում Կառավարության ծրագրային նպատակներն են՝ իրականացնել հայկական մշակույթի ճանաչելիությանն ուղղված ծրագրեր՝ Հայաստանում և նրա սահմաններից դուրս: Անհրաժեշտ է բարձրացնել հայկական մշակույթի ճանաչելիությունն աշխարհում՝ արտասահմանյան երկրների և սփյուռքի մշակութային կազմակերպությունների ու անհատների հետ համագործակցության ընդլայնմամբ, որը միաժամանակ կուղեկցվի այլ մշակույթների՝ Հայաստանի Հանրապետությունում հանրահռչակման ծավալների մեծացմամբ:

 

Խորհրդարանական ուժեր

Իմ Քայլը դաշինք logo Իմ Քայլը դաշինք

  • Մշակութային քաղաքականությունը լինելու է ժողովրդավար: Այն է՝ մշակույթի բոլոր գործիչների եւ բոլոր արվեստագետների համար ապահովելու ենք հավասար պայմաններ ազատ ստեղծագործելու եւ այդ ստեղծագործություններն իրացնելու համար:
  • Առանձնահատուկ հոգածության առարկա են լինելու ազգային փոքրամասնությունների, խոցելի եւ թերներկայացված խմբերի, սփյուռքում արտադրվող ստեղծագործությունների խրախուսումն ու տարածումը:
  • Մշակութային քաղաքականությունը նաեւ ձգտելու է ապակենտրոնացման` թե՛ աշխարհագրական, թե՛ ինստիտուտների ինքնավարացման իմաստներով. մարզերում մշակույթը եւ արվեստները ունենանալու են զարգանալու եւ պահպանվելու նույնպիսի հնարավորություններ, ինչպիսին ունեն մայրաքաղաքում:
  • Պետությունը պատասխանատվություն է ստանձնելու թե՛ մշակութային ժառանգության պահպանության, թե՛ ժամանակակից ստեղծագործողների եւ մշակույթի համար ազատ, անկաշկանդ եւ նպաստավոր պայմանների ապահովման համար: Այս իմաստով մշակութային արժեքների եւ մշակութային ժառանգության չափանիշները վերանայելու եւ վերաիմաստավորելու անհրաժեշտություն կա՝ դրանք ավելի լայն, ավելի բովանդակային դարձնելու համար: Անհրաժեշտ է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել դրանց տարբեր բաղադրիչների` հաստատությունների, շինությունների, կոթողների, հուշարձանների, արխիվների ուսումնասիրությանը, ոչ նյութական ժառանգությանը, դրանց պահպանման եւ կառավարման վերաբերյալ օրենսդրական դաշտի ձեւավորմանը եւ զարգացմանը:
  • Մշակութային քաղաքականությունն ուղղված է լինելու մշակութային կյանքին հանրային ակտիվ մասնակցությունն ապահովելուն, մշակութային միջոցառումների լայն քարոզչություն իրականացնելուն եւ դեպի մշակութային հաստատություններ քաղաքացիների հարաճուն հոսքին նպաստելուն։
  • Պետական առանձնակի հոգածության առարկա պետք է լինի նաեւ քննադատական բովանդակությամբ արվեստի խրախուսումը: Պետությունը չպետք է պարտադրի կամ խրախուսի միայն օրվա իշխանությունների գաղափարախոսությանը սպասարկող մշակույթը: Արվեստը չպետք է լինի միագաղափարախոսական:
  • Պետությունը պետք է հավասար պայմաններ ստեղծի, որպեսզի արվեստի ոլորտում ներկայացված լինեն հասարակությունը կազմող բոլոր շերտերը, ենթամշակույթները, թեմաները եւ բովանդակությունները, ինչը կապահովի մշակութային բազմազանությունն ու բազմաձայնությունը:
  • Մշակութային քաղաքականությունը դիտարկվելու է ոչ միայն մշակութային ժառանգության` իբրեւ ազգային ինքնության հիմքի պահպանման տեսանկյունից, այլեւ պետության սոցիալ-տնտեսական զարգացման, ստեղծագործական արդյունաբերության զարգացման, Հայաստանի ճանաչելիության մեծացման կարեւոր գործոն: Այս առումով կարեւորելու ենք մշակույթի եւ արվեստի կապը կրթության, գիտության եւ արդյունաբերության հետ:
  • Պետությունը մշակութային ոլորտում լինելու է հաշվետվողական եւ թափանցիկ: Ընթացիկ բոլոր նախագծերը եւ ծրագրերը, ինչպես նաեւ արված աշխատանքների արդյունքները հասանելի եւ տեսանելի են լինելու հանրությանը նաեւ առցանց հարթակներում:
  • Պետության մշակութային քաղաքականությունը միտված է լինելու «արվեստի արտահանմանը» եւ միջազգայնացմանը, այն է՝ պետական եւ հանրային ֆոնդերի միջոցով խրախուսելու ենք արվեստագետներին, որպեսզի իրենց լավագույն ստեղծագործությունները ներկայացնեն Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից դուրս: Հայաստանը աշխարհին ճանաչելի է դառնալու նաեւ իր ժամանակակից եւ դասական ստեղծագործողներով եւ ստեղծագործություններով:
  • Պետական մշակութային քաղաքականության առանձնահատուկ հոգածութան առարկա են լինելու նաեւ սկսնակ, ոչ փորձառու, ոչ ճանաչված, բայց զգալի ներուժ ունեցող արվեստագետները:
  • Միջոցներ ենք ձեռնարկելու հեռուստաեթերի պատշաճ մակարդակի ապահովման ուղղությամբ. հեռուստատեսային եթերը մաքրվելու է մարդկանց կրթական ցենզը եւ հարաբերությունների մակարդակն իջեցնող, հանրային հարաբերություններին փոխադարձ արհամարհանքի եւ ագրեսիվության ենթատեքստ հաղորդող բովանդակությունից։ Կրթական եւ մշակութային քաղաքական առանցքային նպատակը դառնալու է հանրության կրթական ցենզի շարունակական բարձրացումը:
  • Մշակույթի ոլորտում տարվող քաղաքանությունը ստեղծելու է այնպիսի պայմաններ, որ տարբեր երկրներում ստեղծագործող մարդիկ ցանկություն ունենան հաստատվել Հայաստանում: Սա կարեւորագույն թիրախ է Հայաստանը միջազգային ասպարեզում ճանաչելի դարձնելու եւ մշակութային դերը վերականգնելու համար:

Լուսավոր Հայաստան կուսակցություն logo Լուսավոր Հայաստան կուսակցություն

  • մշակութային ժառանգության մատչելիության ապահովման նպատակով՝ տեղեկատվական-հաղորդակցական նոր տեխնոլոգիաների եւ էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի ներդրում,
  • մշակութային կազմակերպություններին ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու ավելի լայն հնարավորությունների ընձեռում,
  • պատմամշակութային հուշարձանների, թանգարանների եւ գրադարանների պահպանում ու բարեկարգում՝ տուրիստական հոսքերի ուղղորդում դեպի այդ հաստատություններ,
  • մշակութային կազմակերպությունների շենքերի եւ շինությունների վերանորոգում եւ նյութատեխնիկական բազայի ապահովում,
  • մշակութային եւ գիտալուսավորչական հաղորդումների տեսակարար կշռի ավելացում հանրային հեռուստատեսության եթերում,
  • մշակութային ժառանգության միջոցով արտասահմանում Հայաստանի դրական ընկալման ձեւավորում,
  • գրադարանային, թանգարանային, արխիվային, կինոֆոտո, տեսանկարահանումների եւ ձայնային ֆոնդերի համալրում եւ հարստացում,
  • թանգարանային ֆոնդի ցուցանմուշների պահպանության դրոշմապիտակավորման համակարգի ներդնում,
  • պետական մշակութային գաղափարախոսության ստեղծում,
  • մշակութային կառույցների կառավարման օրենքի փոփոխություն,
  • մշակութային ենթակառուցվածքների ապակենտրոնացում՝ պահպանելով Հայաստանի մշակութային ամբողջականությունն ու մարզերում համաչափ զարգացման հնարավորությունը
  • մշակույթի ազատականացում եւ անկախացում պետության հովանավորչությունից
  • Մեղրի-Իրան-Արցախ մշակութային հանգույցի ձեւավորում
  • մարզերում եւ մայրաքաղաքում ժամանակակից արվեստի կենտրոնների, դպրոցների ստեղծում եւ վերագործարկում
  • մշակութային կենտրոնների ակտիվացում միջազգային հարթակներում:

Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն logo Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն

  • Հարկ է կտրուկ ավելացնել ՀՀ տարածքում գտնվող պատմամշակութային կոթողների վերականգնմանն ուղղված միջոցները՝ առաջիկա 7 տարիների ընթացքում հիմնականում ավարտին հասցնելով այդ գործընթացը:

Արտախորհրդարանական ուժեր

Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն logo Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն

Քաղաքական ուժը չունի ծրագրային դրույթներ այս թեմայով:

Քաղաքացու որոշում կուսակցություն logo Քաղաքացու որոշում կուսակցություն

 

  • Մշակութային քաղաքականության ռազմավարության վերանայում։ Եթե գնահատելու լինենք անկախության շրջանում մշակույթի ոլորտի պետական քաղաքականությունը, ապա կարող ենք պնդել, որ այն միտված է եղել հիմնականում սպասարկելու դաշտի՝ սովետական շրջանից մնացած հեղինակություններին, իսկ քիչ ավելի ուշ՝ այդ հեղինակություններին իշխանության վերարտադրության անդուլ գործընթացի մեջ ներգրավելուն։ Միաժամանակ, հարկ է արձանագրել, որ պետությունը ձախողել է այս ոլորտը, եթե արդյունքները դիտարկենք համաշխարհային համատեքստում։ Ըստ այդմ, տրամաբանական է, որ մշակույթի նախարարությունն իր ուշադրությունը շրջի դեպի երիտասարդությունը և, ներդրումներ անելով, փորձի մի քանի տարուց այլ արդյունք ապահովել։
  • Կինոյում, թատրոնում, դասական երաժշտության մեջ, ժամանակակից արվեստում (contemporary art), կերպարվեստում, գրականությունում և մյուս ոլորտներում ապահովել ուսանողների և բուհը նոր ավարտած մասնագետների մուտքը գործնական դաշտ, հոգ տանել, որ նրանք կայանան որպես արվեստագետ և զուգահեռաբար կայացնեն այդ ոլորտները։

ա) Մշակույթի նախարարության ակտիվ համագործակցություն կրթության և գիտության նախարարության հետ՝ նրա ենթակայության տակ գտնվող արվեստի բուհերի և դպրոցների զարգացման հայեցակարգ մշակելու համար։ Այս հարցում առանցքային նշանակություն ունի հայոց լեզվով պատշաճ ուսումնական ձեռնարկների պատրաստումը, մասնագիտական գրականության ապահովումը և, միաժամանակ, այդ բուհերի և դպրոցների ծրագրերի ինտեգրումը միջազգային կրթական ցանցերին։

բ) Հրաժարում խոշոր մշակութային արտադրանք տալու պետության հավակնություններից և բյուջեի վերաբաշխում ի աջակցություն բուհն ավարտած անխտիր բոլոր երիտասարդ մասնագետների, որոնք կկարողանան նախագծի պատշաճ հայտ ներկայացնել և հիմնավորել իրենց մտքերը։

Սա չի նշանակում, որ պետությունն իսպառ հրաժարվելու է կայացած արվեստագետներին կամ մեծ նախագծերին աջակցելուց, սակայն պետական քաղաքականության շեշտը փոխվելու է։

  • Վերանայել մշակութային հիերարխիաները վերարտադրող պետական կարգավորումները և դրանց չափանիշները՝ կոչումներ, մեդալներ և այլն: Սրանք ավելի շատ եղել են իշխանություններին լոյալ արտիստների արտոնություններն ամրագրող գործիք, մինչդեռ պետք է լոկ լինեն այս կամ այն մշակութային գործչի նկատմամբ հասարակության երախտիքի արտահայտություն՝ թեկուզ հենց օրենքով նախատեսված թոշակային հավելման տեսքով։
  • Վերանայել գաղափարաբանական առումով պետության միջամտությունն իր իսկ կողմից ֆինանսավորվող նախագծերին։ Պետության գործն է ոչ թե նախընտրելի թեմաներ առաջարկելը կամ դրանց իրականացման նախընտրելի ձևեր թելադրելը, այլ որակական պահանջներ սահմանելը և դրանց կատարմանը հասնելու հանր գտնելը։ Սակայն, միաժամանակ, պետությունը պիտի որոշակի մոտեցում սահմանի արվեստի դաշտից եկող առաջարկները հաստատելիս և (համա)ֆինանսավորելիս․ հարկ է շեշտը դնել աշխարհի հետ երկխոսելուն միտված նախագծերի վրա և ավելի ժուժկալ լինել տարիներ շարունակ խրախուսվող, բայց այդպես էլ լուրջ հաջողություններ չբերած նախագծերի դեպքում, որոնք «հայկական մշակույթը ներկայացնում են աշխարհին» իբրև էկզոտիկ, ավանդապաշտ, խորհրդավորության թաղանթով պատված։ Ներկայացնելու կարիք չկա, եթե կողմերը երկխոսողի հավասար դիրքում են և համակված են աշխարհի ընդհանուր խնդիրներով։ Այս հարցում օգտակար կարող է լինել՝

ա)  Հայաստանյան ոչ պետական մշակութային կազմակերպությունների փորձի ուսումնասիրությունը և ներառումը պետական քաղաքականության մեջ, արվեստի օտարերկրյա և միջազգային կազմակերպությունների հետ կապերի սերտացումը և մշակումը նոր համատեղ նախագծերի, որոնք միտված կլինեն հավասարի դիրքից երկխոսության։

բ) Թարգմանությունների խթանումը՝ որպես միջմշակութային երկխոսության հարթակ: Անհրաժեշտ է իրականացնել երկկողմանի մեծածավալ թարգմանական աշխատանք՝ առաջիկա տարիներին ոչ միայն թարգմանելով կարևորագույն մշակութային և գիտական արժեք ունեցող աշխատությունները, այլև հիմք դնելով թարգմանական դպրոցի, ինչը կապահովի ոլորտի շարունակական զարգացումը:

  • Պետական հովանավորությամբ ծրագրերի շրջանակում ապահովել մշակույթի որոշակի բազմազանություն և ապակենտրոնացում․ հատուկ ուշադրություն դարձնել մարզերում մշակութային կյանքի ակտիվացմանը, խթանել տեղական արվեստի հիմնարկների ինքնավարության աստիճանի բարձրացումը, ապահովել հատկապես դպրոցական տարիքի երեխաների և հասարակական կյանքից դուրս թողնված թոշակառուների մասնակցությունը մշակութային կյանքին՝ մշակույթի արտադրությանը և սպառմանը։
  • Հայեցակարգ կազմել մշակույթի նախարարության ենթակայությամբ գործող 75 պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների (թատրոններ, համերգային կազմակերպություններ, թանգարաններ, գրադարաններ, կրթական հաստատություններ և այլն) կարգավիճակի աստիճանական վերանայման վերաբերյալ։ Դիտարկել դրանք կիսով չափ մասնավոր դարձնելու հնարավորությունները՝ իհարկե չմոռանալով, որ հասարակությանը պիտի հասանելի լինի մշակութային կյանքը, և չի կարելի զուտ գումար տնտեսելու համար մարդկանց զրկել աշխատատեղերից և մշակութային բարիքներից օգտվելու հնարավորությունից։ Այս մոտեցումը կնպաստի, որ պետական և մասնավոր հատվածները վերահսկեն միմյանց, ինչը կբերի որակի բարձրացման։ Նաև դիտարկելի է հիմնադրամների դերի բարձրացումը այս խնդիրների լուծման գործում։
  • Վերանայել նկարիչների, կինեմատոգրաֆիստների, գրողների և այլ ստեղծագործական միությունների հետ պետության հարաբերությունները։ Դրանք ժամանակին ստեղծվել են ոլորտները վերահսկելու և կառավարելի դարձնելու համար, այսօր արդեն ժամանակավրեպ են և կարելի է աստիճանաբար վերանայել պետության կողմից դրանց տրամադրվող արտոնությունները և համագործակցության այլ ձևաչափեր որոնել։ Օրինակ՝ կարող են ձևավորվել ազատ ստեղծագործական միավորումներ կամ այլ տիպի ընկերություններ և պետության հետ հարաբերվելու նոր տարբերակներ մշակվեն։
  • Վերանայել խորհրդային շրջանի որոշ շինությունների ֆունկցիաները և սեփականատերերի հետ համատեղ (եթե դրանք մասնավոր են) շահութաբեր նախագծեր մշակել, որպեսզի մեր օրերի տնտեսական մտայնության ճնշման տակ այդ հուշարձանները չպիտակվեն որպես անպիտան, քանդման կամ աղավաղման ենթակա։
  • Արգելել ավելի հին շրջանի հուշարձանները նոր տեխնոլոգիաների գործադրմամբ «վերանորոգելը», շինությունների պահպանման գործում որդեգրել գիտական վերականգնման մեթոդը։

Սասնա Ծռեր կուսակցություն logo Սասնա Ծռեր կուսակցություն

Քաղաքական ուժը չունի ծրագրային դրույթներ այս թեմայով:

Մենք դաշինք logo Մենք դաշինք

  • Մշակութային քաղաքականության հստակ ռազմավարություն, որը պետք է միտված լինի աշխարհին նաև մշակութային կապերով հաղորդակից ու ինտեգրված, մշակութային բազմազանությունը գնահատող, իր մշակութային ինքնությունը ճանաչող ազատ քաղաքացու ձևավորմանը:
  • Մշակութային դաստիարակություն: Նախադպրոցական ու դպրոցական տարիքից սկսած առաջնահերթություն համարել քաղաքացու մշակութային դաստիարակությունը՝ պահանջարկ ձևավորելով բարձր մշակույթի հանդեպ:
  • Մշակույթի, արվեստի բնագավառում ազատ մրցակցության խթանում՝ բացառելով հովանավորչական կամ խտրական քաղաքականությունը, ներառյալ՝ անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծել ազգային փոքրամասնությունների մշակութային կյանքի կազմակերպման, ճանաչելիության ու ներկայացվածության համար:
  • Մշակութային համագործակցության խթանում: Խթանել մշակութային համագործակցություն հայկական սփյուռք ունեցող և հատկապես ԵՄ անդամ երկրների հետ, օգնելով մեր արվեստագետներին ու մշակութային գործիչներին ավելի լավ ինտեգրվելու եվրոպական ընդարձակ տարածքում, ներկայացնելու հայկական մշակույթը աշխարհում ու նրանց ինքնաիրացման համար բացելով ավելի մեծ հնարավորություններ և հեռանկարներ:
  • Ուշադրության կենտրոնում պահել թանգարանները, գրադարանները, մշակույթի ու արվեստի օջախները, պայմաններ ստեղծել երաժշտական և թատերական արվեստի զարգացման համար, նպաստել աշխարհում հայկական մշակույթի և արվեստի գովազդմանը, աջակցել հայկական սփյուռքում մշակութային կյանքին ու Հայաստան-Սփյուռք սերտ և անխափան կապին:
  • Մարզերում մշակութային կյանքի աշխուժացում: 5 տարվա ընթացքում պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության ճանապարհով վերականգնել և արդիականացնել համայնքային մշակույթի տները` դրանք դարձնելով ժամանակակից պահանջներին համապատասխանող ու մատաղ սերնդի և երիտասարդության մշակութային կրթության կենտրոններ:
  • Հաստատել ժամանակացույց Հայաստանի պատմաճարտարապետական հուշարձանների և մշակութային այլ արժեքների պահպանման ու վերականգնման համար, բացառել պետության կամ մասնավոր հատվածի կողմից դրանց աղավաղումն ու կառուցապատման զոհ դարձնելը:
  • Մշակույթի ոլորտի աշխատակիցների աշխատավարձերի բարձրացում:

 

Ազգային առաջընթաց կուսակցություն logo Ազգային առաջընթաց կուսակցություն

Քաղաքական ուժը չունի ծրագրային դրույթներ այս թեմայով։

Օրինաց երկիր կուսակցություն logo Օրինաց երկիր կուսակցություն

  • Մշակույթի և սպորտի ոլորտներին պետական աջակցության մեծացում:
  • Ստեղծագործական միությունների գործունեության պետական աջակցության հետևողական զարգացում: Երևանում և մարզերում մշակութային օջախների և սպորտային հաստատությունների պայմանների բարելավում և ժամանակակից ցանցի ձևավորում:
  • Մշակույթի և սպորտի ոլորտներում ժամանակակից շուկայական մեխանիզմների ձևավորում, օտարերկրյա ներդրումների ապահովում, մասնավորապես կինեմատոգրաֆիայի բնագավառում, որի տարեկան շրջանառությունն աշխարհում կազմում է միլիարդավոր դոլարներ: 

Հայաստանի քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ կուսակցություն logo Հայաստանի քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ կուսակցություն

  • Յու­րա­քանչ­յուր հա­սա­րա­կութ­յան եւ ­պետութ­յան ա­ռողջ ու հպարտ գո­յութ­յան հիմ­քե­րից մե­կը, ան­հատ-հա­սա­րակութ­յուն-պե­տութ­յուն սոսն­ձող նյու­թը ազ­գա­յին մշա­կույթն է:
  • Հիմք ըն­դու­նե­լով մշա­կու­թա­յին երկ­խո­սութ­յան անհ­րա­ժեշ­տութ­յու­նը՝ կար­եւոր է ի­մաս­տա­վո­րել եւ ­արժ­եւո­րել հայ ազ­գա­յին մշա­կույ­թը եւ ­քա­ղաքակր­թութ­յու­նը:
  • Հան­րակր­թութ­յան կազ­մա­կեր­պու­մը կա­րող է հիմ­նած լի­նել ավան­դույթնե­րի, մշա­կու­թա­յին դաս­տիա­րա­կութ­յան շեշ­տադր­ման վրա: Հա­տուկ ու­շադ­րութ­յուն եւ ­ակ­նա­ծանք կրթութ­յա­նը, հնարավորությունների ա­պա­հո­վում տա­ղանդ­նե­րի բա­ցա­հայտ­ման եւ ն­րանց նե­րու­ժի ի­րացման հա­մար:
  • Ծնող­նե­րի պա­տաս­խա­նատ­վութ­յան բարձ­րա­ցու­մը ե­րե­խա­նե­րի դաստիա­րա­կութ­յան եւ ­բա­րեկր­թութ­յան հար­ցում: Ճա­նա­չե­լով Հա­յաս­տան­յաց Ա­ռա­քե­լա­կան ազ­գա­յին Սուրբ Ե­կե­ղե­ցու­բա­ցառիկ առաքե­լութ­յու­նը հայ ժո­ղովր­դի հոգ­եւոր կյան­քում, նրա ազ­գա­յին մշա­կույ­թի զար­գաց­ման եւ ­ազ­գա­յին ինք­նութ­յան պահ­պան­ման գոր­ծում՝ միա­ժա­մա­նակ ՀՀ­-ում ա­պա­հով­վում է խղճի, մտքի եւ դավանան­քի ա­զա­տութ­յու­նը:

Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցություն logo Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցություն

Քաղաքական ուժը չունի ծրագրային դրույթներ այս թեմայով:

Ժառանգություն logo Ժառանգություն

Արվեստի եւ մշակույթի զարգացում

Մշակույթը ցանկացած ազգի ոգին է եւ առաջնակարգ դեր ունի նրա կյանքում` ոչ միայն ընդհանուր քաղաքակրթական մակարդակի, այլեւ ազգապահպանության առումով: Հետեւաբար` պետության առաջնահերթ խնդիրներից մեկը պետք է լինի օրենսդրական համապատասխան դաշտի ձեւավորման եւ գործնական քայլերի միջոցով ազգային մշակույթի զարգացման նպաստավոր պայմանների ստեղծումը:

Անհրաժեշտ է.

  • ընդունել մշակութային քաղաքականության հստակ ռազմավարություն` առանձնացնելով առաջնահերթություններն ու հեռանկարային ծրագրերը եւ ձեռնամուխ լինելով դրանց իրականացմանը,
  • քաղաքացու մշակութային դաստիարակությունը սկսել նախադպրոցական ու դպրոցական տարիքից` սեր սերմանելով նախեւառաջ բարձր մշակույթի հանդեպ,
  • հատուկ ուշադրության արժանացնել թանգարաններն ու գրադարանները` որպես նոր սերնդի դաստիարակության եւ մշակութային արժեքների պահպանության կենտրոններ, ինչպեսեւ պայմաններ ստեղծել երաժշտական եւ թատերական արվեստի զարգացման համար, քանի որ մշակույթի այս բնագավառներն արագ զարգացող ու հաղորդակցական են,
  • աջակցել ստեղծագործական միություններին, մշակութային հասարակական կազմակերպություններին,
  • պետական եւ հասարակական ուշադրության կենտրոնում պահել Հայաստանի պատմաճարտարապետական հուշարձանների եւ մշակութային այլ արժեքների պահպանումն ու վերականգնումը,
  • գործուն միջոցներ ձեռնարկել հարեւան երկրներում, ինչպեսեւ արտերկրի այլ կենտրոններում հայկական պատմաճարտարապետական հուշարձանների պահպանման, դրանց ուսումնասիրության, հաշվառման, չափագրման, վերականգնման եւ այլ հարթություններում:

Առաջնային օրենսդիր եւ գործադիր քայլեր

  • Օրենսդրական պայմաններ ստեղծել մշակույթի ազատ զարգացման համար, վերանայել «Մշակութային օրենսդրության հիմունքների մասին» եւ այլ առնչվող օրենքները:
  • Նկատի ունենալով Հայաստանի պարբերական մամուլի եւ գրահրատարակչության փոքր տպաքանակներն ու ցածր շահութաբերությունը, ինչպեսեւ Հայաստանում բնակվող մյուս ազգությունների մշակույթի զարգացման անհրաժեշտությունը, պարբերական մամուլն ու գրահրատարակչությունն ազատել ավելացված արժեքի հարկից:
  • Պետական համապատասխան նոր կառույցի միջոցով խորացնել Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք մշակութային առնչությունները, միաժամանակ ընդարձակել եւ ամրապնդել Հայաստանի միջազգային մշակութային կապերը: Հայաստանի բոլոր դեսպանատներում ստեղծել մշակութային կցորդի ինստիտուտ:
  • Վերականգնել եւ արդիականացնել համայնքային, առավելապես գյուղական բնակավայրերի մշակույթի տների համակարգը` դրանք դարձնելով ժամանակակից պահանջներին համապատասխանող կենտրոններ եւ ապահովել դրանց լիարժեք գործունեությունը:
  • Իրականացնել մշակութային ժառանգության պահպանմանը, զարգացմանը եւ արտերկրում դրա քարոզմանը, այդ թվում` համացանցով, ուղղված համալիր ծրագրեր:
  • Ապահովել մշակութային, կրթական եւ գիտական կյանքի ապակենտրոնացումը մայրաքաղաքից դուրս գտնվող օջախներում, խրախուսել նորերի ստեղծման նախաձեռնությունները, մեծացնել մշակութային հաստատությունների նկատմամբ պետական հոգածությունը:

Հայ ազգային կոնգրես logo Հայ ազգային կոնգրես

  • Պետական ֆինանսական միջոցները պետք է տրամադրվեն ա). ենթակառուցվածքներին` պետական գույքի և մշակութային ժառանգության պահպանման համար, բ). ստեղծագործական նախաձեռնություններին` բացառապես ծրագրային նախագծերի իրականացման համար մասնագիտացված հիմնադրամների բաց մրցույթների միջոցով:
  • Մշակույթի կրթական ենթակառուցվածքների պետական ֆինանսավորումը, ինչպես և ցանկացած այլ կրթական հաստատություններինը (առողջապահություն, ոստիկնություն և այլն), պետք է փոխանցվի կրթության և գիտության ոլորտ:
  • Պետությունը պետք է օրենսդրության կարգավորմամբ խթանի մշակութային ինքնակազմակերպման մեխանիզմների ստեղծումը և բացառի վարչական միջամտությունը ստեղծագործական գործընթացներին:
  • Քաղաքացու ստեղծագործական ազատության երաշխավորմամբ պետք է ապահովվի մշակութային քաղաքականության մեջ բազմաձև մասնակցության հնարավորություններ, ինչպես անհատական, այնպես էլ հասարակական, համայնքային և այլ բնույթի նախաձեռնությունների տեսքով:
  • Պետությունը պետք է հրաժարվի կոչումներ և մրցանակներ շնորհելու պրակտիկայից:
  • Մշակութային ժառանգության հոգևոր և նյութական արժեքները պետք է լինեն պետության հոգածության ներքո:
  • Մշակութային ժառանգության` հատկապես պատմա-ճարտարապետական և բնության հուշարձանների ցանկը պետք է հաստատվի Ազգային Ժողովի կողմից և օրենքի ուժ ունենա:
  • Բացառիկ մշակութային ժառանգություն պահպանող հաստատություններին և պատմաճարտարապետական արգելոցներին օրենսդրորեն պետք է տալ պետական հատուկ կարգավիճակ, ապահովելով հասարակական մասնակցությունը դրանց կառավարմանը:
  • Նույն կերպ պետք է վերաբերվել քաղաքաշինական- մշակութային միջավայրերի, հանրային և կանաչ տարածքների պահպանմանը: Այդ տարածքների սահմանումն ու ցանկը պետք է հաստատել օրենքով, իսկ հնարավորության դեպքում վերականգնել արդեն իսկ ավերված պատմամշակությին արժեքներն ու միջավայրերը:
  • Պետական, որևէ այլ շահ չի կարող գերակա լինել քան մշակութային կամ բնության հուշարձանի պահպանությունն է: Պետության հիմնական գործառույթներից ու պարտավորություններից պետք է լինի հանրային տարածքների ստեղծման ու պահպանման համար համապատասխան պայմանների ապահովումը:
  • Պետության կողմից մշակույթի ֆինանսավորումը պետք է իրականացվի միայն մրցույթների միջոցով: Հասցեատերերը պետք է լինեն համայնքների, հասարակական կազմակերպությունների և ստեղծագործական նախաձեռնությունների նախագծերը:
  • Մշակութային արժեքի գնահատումը պետք է իրականացվի անկախ փորձագիտության, վարչական, մասնավոր և ազատ շուկայական փոխհարաբերությունների միջոցով:
  • Յուրաքանչյուր ծրագրի իրականացումից առաջ պետք է լուսաբանվեն մրցույթային պայմանները, ծրագրի իրականացման մեխանիզմները, իսկ ծրագրերի իրականացումից հետո` արդյունքները:
  • Պետական ֆինանսավորումը, դրամաշնորհներն ու վարկերը պետք է վերահսկվեն ինչպես պետության, այնպես էլ հանրային, անկախ և միջազգային փորձագիտական կազմակերպությունների կողմից: