- Ներքին լեգիտիմության աղբյուրը քաղաքացիների ամբողջությունն է՝ ժողովուրդը, և պետություն ունենալու նրա գործնականացված կամքը։ Այդ կամքը պետք է արտահայտվի ներպետական հարաբերությունների և ինստիտուտների անառարկելի լեգիտիմությամբ։
- Իրավակարգի լեգիտիմության աղբյուրը Սահմանադրությունն է, Սահմանադրության լեգիտիմության աղբյուրը՝ քաղաքացիների ամբողջությունը՝ ժողովուրդը։ Հայաստանի Հանրապետությունում լեգիտիմության այս շղթան ընդհատված է, որովհետև նախկինում տեղի ունեցած բոլոր սահմանադրական հանրաքվեների պաշտոնական արդյունքները լայնորեն կասկածի տակ են առնվել, և չկա ըմբռնում, որ ժողովուրդն իրոք քվեարկել է Սահմանադրության օգտին։
- Նոր Սահմանադրության ընդունումը՝ ժողովրդի ազատ կամարտահայտման միջոցով, լիարժեք լեգիտիմություն կտա Հայաստանում հաստատված իրավակարգին և հնարավոր կդարձնի արդարության և արդարադատության ինստիտուցիոնալացումը։
- Նոր Սահմանադրությամբ պետք է ներդրվի երդվյալ ատենակալների ինստիտուտը՝ արդարության և արդարադատության կապը ժողովրդի հետ է՛լ ավելի ուժեղացնելու համար։
- Պետք է շարունակվեն արդարադատության, դատաիրավական համակարգի, քրեակատարողական համակարգի մեկնարկած բարեփոխումները՝ որպես ուղենիշ ունենալով նոր սահմանադրական լեգիտիմությունը, հետևաբար՝ արդարությունը և արդարադատությունը։ Ներքին լեգիտիմության ապահովման, դրա պահպանման և զարգացման լավագույն գործիքը ժողովրդավարությունն է և ժողովրդավարական ինստիտուտների շարունակական զարգացումը։
- Քրեական ենթամշակույթի դեմ արդյունավետ պայքարը կենսական անհրաժեշտություն է Հայաստանի Հանրապետության հետագա զարգացման համար։
- Դատարանների ընդհանուր միջին ծանրաբեռնվածության նվազեցում` առնվազն 30 տոկոսով:
- Դատական շենքերի և դահլիճների նոր ստանդարտի աստիճանական ներդրում։
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն
«Հանրապետություն» կուսակցություն
Մարդու իրավունքներ
-
ՀՀ դատավորների ընդհանուր թիվը 275-ից հասցնել 350-ի (պետբյուջեի ծախսերը կավելացնի ամսեկան միջինացված 112.500.000-ով), յուրաքանչյուր դատավորի աշխատակազմում ավելացնել դատավորի օգնականի ևս մեկ հաստիք (պետբյուջեի ծախսերը կավելացնի ամսեկան միջինացված 122.500.000-ով): Կլորացված հաշվարկներով՝ պետբյուջեի ծախսերը տարեկան մոտ 3 միլիարդ դրամով ավելացվելու դեպքում, առաջարկվող ռեֆորմների արդյունքում ՀՀ դատական համակարգը կլիցքաթափվի առնվազն 60 տոկոսով
Մարդու իրավունքներ
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն
- Ներքին լեգիտիմության աղբյուրը քաղաքացիների ամբողջությունն է՝ ժողովուրդը, և պետություն ունենալու նրա գործնականացված կամքը։ Այդ կամքը պետք է արտահայտվի ներպետական հարաբերությունների և ինստիտուտների անառարկելի լեգիտիմությամբ։
- Իրավակարգի լեգիտիմության աղբյուրը Սահմանադրությունն է, Սահմանադրության լեգիտիմության աղբյուրը՝ քաղաքացիների ամբողջությունը՝ ժողովուրդը։ Հայաստանի Հանրապետությունում լեգիտիմության այս շղթան ընդհատված է, որովհետև նախկինում տեղի ունեցած բոլոր սահմանադրական հանրաքվեների պաշտոնական արդյունքները լայնորեն կասկածի տակ են առնվել, և չկա ըմբռնում, որ ժողովուրդն իրոք քվեարկել է Սահմանադրության օգտին։
- Նոր Սահմանադրության ընդունումը՝ ժողովրդի ազատ կամարտահայտման միջոցով, լիարժեք լեգիտիմություն կտա Հայաստանում հաստատված իրավակարգին և հնարավոր կդարձնի արդարության և արդարադատության ինստիտուցիոնալացումը։
- Նոր Սահմանադրությամբ պետք է ներդրվի երդվյալ ատենակալների ինստիտուտը՝ արդարության և արդարադատության կապը ժողովրդի հետ է՛լ ավելի ուժեղացնելու համար։
- Պետք է շարունակվեն արդարադատության, դատաիրավական համակարգի, քրեակատարողական համակարգի մեկնարկած բարեփոխումները՝ որպես ուղենիշ ունենալով նոր սահմանադրական լեգիտիմությունը, հետևաբար՝ արդարությունը և արդարադատությունը։ Ներքին լեգիտիմության ապահովման, դրա պահպանման և զարգացման լավագույն գործիքը ժողովրդավարությունն է և ժողովրդավարական ինստիտուտների շարունակական զարգացումը։
- Քրեական ենթամշակույթի դեմ արդյունավետ պայքարը կենսական անհրաժեշտություն է Հայաստանի Հանրապետության հետագա զարգացման համար։
- Դատարանների ընդհանուր միջին ծանրաբեռնվածության նվազեցում` առնվազն 30 տոկոսով:
- Դատական շենքերի և դահլիճների նոր ստանդարտի աստիճանական ներդրում։
«Հանրապետություն» կուսակցություն
-
ՀՀ դատավորների ընդհանուր թիվը 275-ից հասցնել 350-ի (պետբյուջեի ծախսերը կավելացնի ամսեկան միջինացված 112.500.000-ով), յուրաքանչյուր դատավորի աշխատակազմում ավելացնել դատավորի օգնականի ևս մեկ հաստիք (պետբյուջեի ծախսերը կավելացնի ամսեկան միջինացված 122.500.000-ով): Կլորացված հաշվարկներով՝ պետբյուջեի ծախսերը տարեկան մոտ 3 միլիարդ դրամով ավելացվելու դեպքում, առաջարկվող ռեֆորմների արդյունքում ՀՀ դատական համակարգը կլիցքաթափվի առնվազն 60 տոկոսով