Կառավարության ծրագիր logo
Կառավարության ծրագիր
Ժառանգություն logo
Ժառանգություն
Սոցիալական պաշտպանություն
  • Կառավարությունը նպատակադրվել է մինչև 2023 թվականը վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը, էապես նվազեցնել աղքատությունը: Այս նպատակի իրագործման համար առանցքային նշանակություն են ունենալու բնակչության աղքատ խավի շրջանում կրթության և աշխատանքի քաջալերումը, գործարարությունը խթանող ծրագրերի իրականացումը:
  • Ինտեգրված սոցիալական ծառայությունների համակարգի ներդրումը կբարձրացնի սոցիալական պաշտպանության համակարգի կառավարման արդյունավետությունը, ինչպես նաև սոցիալական ծառայությունների որակը, ինչը կապահովվի ընտանիքի (անձի) սոցիալական կարիքներին համապատասխան՝ բազմաբնույթ ու ամբողջական սոցիալական ծառայությունների փաթեթի տրամադրմամբ և անձնակազմի մասնագի-տական կարողությունների հզորացմամբ։
  • Սոցիալական ծառայությունների մատուցման ոլորտում մասնավոր կազմակերպությունների մուտքը խրախուսելով՝ կձևավորվի մրցակցային միջավայր, կներդրվեն ֆինանսավորման այլընտրանքային մոդելներ, կխթանվի սոցիալական ծառայությունների բազմազանությունը։
  • Միջոցներ կձեռնարկվեն սոցիալական ծառայությունների հասանելիությունն ու մատչելիությունն ապահովելու ուղղությամբ՝ ընդլայնելով առցանց եղանակով մատուցվող ծառայությունների շրջանակը։ Կկատարելագործվեն ծառայությունների մատուցման ընթացակարգերը, և կընդլայնվի այլ տեղեկատվական համակարգերից ինքնաշխատ եղանակով ստացվող և կիրառվող տեղեկատվության (տվյալների) շրջանակը։
  • Պարբերաբար բարձրացվելու են պետական կենսաթոշակների չափերը՝ ապահովելով միջին կենսաթոշակի չափի առաջանցիկ աճ՝ գնաճի նկատմամբ։
  • Բարեփոխվելու է նաև կուտակային բաղադրիչը՝ խրախուսելով կուտակային միջոցների ներդրումը Հայաստանի Հանրապետությունում։
  • Կառավարության ուշադրության կենտրոնում է լինելու նաև կանանց տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնումը, ինչպես նաև կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների իրականացման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծումը:
  • Կիրականացվի զբաղվածության կարգավորման պետական ծրագրերի հասցեականության բարձրացում, նոր ծրագրերի ներդրում՝ նպատակաուղղված աշխատաշուկայում երիտասարդների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, կանանց մրցունակության բարձրացմանը, «կրթություն-աշխատաշուկա» փոխառնչությունների խթանմանը, գործատուների մոտ առկա թափուր աշխատատեղերի համալրմանը, արդյունքում՝ գործազրկության մակարդակի նվազմանը:
  • Արժանապատիվ աշխատանքի իրավունքի իրականացման նպատակով շարունակաբար կպարզեցվեն աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները, կհամապատասխանեցվեն միջազգային պայմանագրերով ամրագրված պահանջներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով երկրի մակրոտնտեսական ցուցանիշները, կիրականացվի նվազագույն ամսական աշխատավարձի շարունակական բարձրացում:
  • Կառավարությունը հաստատակամ է մինչև 2023 թվականը գործազրկությունն էապես կրճատելուն:
  • Աշխատողների իրավունքների պաշտպանության համար տեսչական համակարգի ինստիտուցիոնալ, գործառնական և իրավական հիմքերի հետագա բարեփոխումների համատեքստում կապահովվի աշխատանքային օրենսդրության պահանջների կատարման նկատմամբ ամբողջական և արդյունավետ պետական վերահսկողության համակարգի ներդրումը, կդիտարկվի արհմիությունների դերի բարձրացումը:
  • Վերահաստատելով հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանությանը հետևողական ջանքերը՝ Կառավարությունը շարունակելու է ձեռնարկել անհրաժեշտ բոլոր միջոցները՝ բացառելու համար հաշմանդամության հիմքով խտրականությունը կյանքի բոլոր ոլորտներում։
  • Կառավարությունը հետևողական է լինելու երեխաների մուտքը մանկատներ կանխարգելելու, նրանց ընտանիք վերադարձնելու, ինչպես նաև մանկատնից դուրս եկող երիտասարդների անկախ կյանքի կազմակերպման գործընթացը սահուն կազմակերպելու հարցում։
  • Կառավարության գործունեության կարևորագույն նպատակներից մեկն էլ լինելու է գույքագրել 1988 թվականի աղետալի երկրաշարժի հետևանքով մինչև այժմ տնակներում բնակվող ընտանիքների բնակարանային խնդիրները՝ նպատակ ունենալով առավելագույնս սեղմ ժամկետներում բնակարաններով ապահովել երկրաշարժի հետևանքով բնակարանի կարիք ունեցող ընտանիքներին:

Սոցիալական արդարություն, աղքատության հաղթահարում եւ սոցիալական ներառող հասարակություն

Սոցիալական արդարության, համերաշխության, հավասար հնարավորությունների ու բոլոր անդամներին ներառող հասարակությունը առողջ, հանդուրժող, սոցիալական բեւեռացումն ու խտրականությունը բացառող հանրույթ ունենալու գրավականն է: Այս ոլորտում առաջնային նպատակներն են.

  • ապահովել բնակչության եկամուտների իրական աճ, ամրապնդել սոցիալական պաշտպանության համակարգը,
  • վերականգնել սոցիալական արդարությունն ու սոցիալական խախտված իրավունքները,
  • պաշտպանել անապահով խավերի աշխատանքային իրավունքը,
  • կրճատել, ապաեւ բացառել գործազրկությունը` իրականացնել զբաղվածության արդյունավետ քաղաքականություն,
  • հետամուտ լինել հարեւան եւ այլ երկրներից տեղահանված ու Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակություն հաստատած փախստականների սերտաճմանը հասարակության մեջ,
  • հավասար հնարավորություններ ապահովել բոլորի համար` բացառելով խտրականություն ու հասարակության որեւէ խմբի` լուսանցք մղվելը,
  • հասարակության մեջ հաշմանդամություն ունեցող անձանց ներառման չափը ժողովրդավարական հասարակության, ժողովրդի բարեկեցության չափանիշներից մեկն է: Հաշմանդամություն ունեցող անձանց նկատմամբ իրականացվող սոցիալական քաղաքականության նպատակը պետք է լինի ներառումը իբրեւ հասարակության սոցիալական զարգացման միջոց, որն արտացոլում է համբերատարության, բազմազանության հարգանքի, հնարավորությունների հավասարության, համերաշխության, անվտանգության, առանց խտրականության, ինչպես նաեւ հասարակության բոլոր շերտերի մասնակցության սկզբունքներով զարգանալու` հասարակության հնարավորությունը,
  • հատուկ ուշադրություն դարձնել աղետի ենթարկված գոտու վերականգնմանը եւ սահմանամերձ գյուղերի զարգացմանը,

Առաջնային օրենսդիրեւգործադիրքայլեր 

  • Փոփոխություններ կատարել «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքում` նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը մեկընդմիշտ հավասարեցնելով նվազագույն սպառողական զամբյուղի դրամական արտահայտությանը, միաժամանակ դրանք շաղկապելով «Կենսապահովման նվազագույն զամբյուղի եւ կենսապահովման նվազագույն բյուջեի մասին» օրենքի հետ:
  • Նվազագույն կենսաթոշակը եւ նվազագույն աշխատավարձը 2013թ. հասցնել 80.000 դրամի, ամեն հաջորդ տարի ավելացնելով 10.000 դրամով` գնաճին համարժեք հավելումներին զուգահեռ:
  • Պետական հատվածի աշխատողների թվում պետական ծառայողների եւ քաղծառայողների բազային պաշտոնական դրույքաչափն առաջարկվում է սահմանել 111.000 դրամ, իսկ միջին աշխատավարձը հասցնել 210.000 դրամի:
  • Աշխատուժի շուկայում եւ պետական հատվածի աշխատավարձերի ոլորտում ճկուն քաղաքականության միջոցով հանրապետությունում միջին աշխատավարձը հասցնել 200.000 դրամի:
  • Նախկին ԽՍՀՄ խնայբանկերում ավանդները պետական ներքին պարտք ճանաչելու եւ դրանց փոխհատուցման կարգ սահմանելու միջոցով հաստատել ավանդների փոխհատուցման արդարացի մեխանիզմ եւ կրկնապատկել փոխհատուցման գործակիցները, սահմանել փոխհատուցման ժամկետների հստակ ժամանակացույցեր:
  • Ընդունել սոցիալական ապահովագրության մասին օրենք, սոցիալական պաշտպանության փաթեթներ պատրաստել սոցիալապես խոցելի խմբերի համար:
  • Վերանայել «Պետական նպաստների մասին», «Բնակչության զբաղվածության եւ գործազրկության դեպքում սոցիալական պաշտպանության մասին» օրենքները` վերասահմանելով սոցիալապես խոցելի խավերին տրամադրվող նպաստների, գործազրկության նպաստների չափերը` ըստ այդ խմբերի սոցիալական-տնտեսական կարիքների համաչափ գնահատականի:
  • Հայկական դրամի արժեզրկման գործընթացից խուսափելու նպատակով փոխհատուցել պետական ներքին պարտք ճանաչված ավանդները` երկրի տնտեսական զարգացման կարեւորագույն ուղղությունների համար կատարվող ներդրումներում բնակչության ավանդների չափով բաժնեմասեր տրամադրելու միջոցով: Այդ ծրագրերի իրականացման համար օգտագործել ապօրինի սեփականաշնորհված եւ անարդյունավետ օգտագործված գույքը, որի մեջ բնակչությունն իր ավանդների արժեքի չափով կարող է ունենալ բաժնեմասի իրավունք: Սա լուրջ խթան կհանդիսանա տնտեսության, հատկապես` արժեթղթերի շուկայի զարգացման համար:
  • Ընդունել նոր աշխատանքային օրենսգիրք, փոփոխություններ մտցնել աշխատանքի վարձատրության մասին, կենսապահովման նվազագույն զամբյուղի եւ կենսապահովման նվազագույն բյուջեի մասին ՀՀ օրենքներում` դրանք փոխկապակցելով նվազագույն աշխատավարձի հետ:
  • Լրամշակել հանրային ծառայությունները կարգավորող մարմինների մասին օրենքը:
  • Արմատապես վերանայել Աղքատության հաղթահարման ռազմավարական ծրագրի (ԱՀՌԾ) սկզբունքները, խնդիրները եւ քաղաքականությունը:
  • Էապես փոփոխել «Աշխատանքային օրենսգիրքը»` հավասարակշռելով գործատուի շահերի ու աշխատողի իրավունքների համաչափ պաշտպանությունը:
  • Փոփոխություններ եւ լրացումներ առաջարկել «Աշխատանքի պետական տեսչության մասին» օրենքում` բարձրացնելով եւ հստակեցնելով տեսչության դերը գործատուների կողմից աշխատանքային իրավունքների ապահովումը վերահսկելու գործում:
  • Առաջարկել «Աղետի գոտու մասին» օրենք` կարգավորելով տեխնածին, բնական եւ այլ աղետների դեպքում աղետի գոտու սահմանման, աղետից տուժած բնակչության պետական համարժեք աջակցության, աղետի գոտու վերականգնման հարցերը, համարժեք փոփոխություններ կատարելով «Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության մասին» օրենքում:
  • Անվճար բժշկական ապահովագրություն տրամադրել «Փարոս» ծրագրում ընդգրկված սոցիալապես անապահով ընտանիքների անդամներին եւ թոշակառուներին:
  • Աղետի գոտու վերականգնման, բարեկարգման եւ կոմունալ պայմանների բարելավման նպատակով 2013թ. ՀՀ բյուջեով հատկացնել 100 մլն ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ:
  • Հարեւան եւ այլ երկրներից տեղահանված ու Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակություն հաստատած փախստականների բնակարանային խնդիրները լուծել էժան, հիփոթեքային վարկեր տրամադրելու միջոցով: Բնակարանաշինության ընթացքում կիրառել փախստականների «աշխատանքի մասնակի փոխհատուցման» սկզբունքը:
  • Բարձրացնել հանրային ծառայությունների մատչելիությունն ու որակը եւ համապատասխանեցնել եվրոպական չափանիշներին:
  • Իրականացնել ՀՀ-ում հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանությանը, հասարակության կյանքին նրանց լիարժեք մասնակցության խթանմանը եւ կենսաորակի բարելավմանն ուղղված ծրագրեր եւ գործողություններ:
  • Առավելագույնս ՀՀ ներպետական օրենսդրության ու պրակտիկայի մեջ ներմուծել հաշմանդամ մարդկանց իրավունքների պաշտպանության ՄԱԿ-ի կոնվենցիան, որը ՀՀ-ում ուժի մեջ է մտել 2010 թվականի հոկտեմբերի 20-ից եւ որով պետությունը պարտավորվում է սոցիալապես ներառել հաշմանդամություն ունեցող անձանց հասարակության մեջ, ստեղծել արժանապատիվ կյանք վարելու պայմաններ ու հնարավորություններ:
  • Հաշմանդամներին հասարակության լիիրավ անդամ դարձնելու նպատակով ոչ միայն լուծել նրանց վերականգնման, այլեւ ժամանակակից հասարակության պայմաններում սոցիալ-տնտեսական հարմարեցման խնդիրները:
  • ՄԱԿ-ի կոնվենցիային համապատասխան` հաշմանդամություն ունեցող անձինք պետք է հնարավորություն ունենան ակտիվորեն ներգրավվելու քաղաքականության ու ծրագրերի, այդ թվում` ուղղակիորեն իրենց վերաբերող վերոնշյալ ծրագրերի վերաբերյալ որոշումներ կայացնելու գործընթացներում, պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, կուսակցություններում: Պետությունը պետք գիտակցի հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար իրենց ինքնուրույնության ու անկախության, ազատ ընտրության իրավունքի կարեւորությունը, ֆիզիկական, սոցիալ-տնտեսական, մշակութային միջավայրի, առողջապահության, կրթության, տեղեկատվության ու հաղորդակցության մատչելիության անհրաժեշտությունը, որով հաշմանդամություն ունեցող անձանց հնարավորություն կտրվի լիարժեքորեն օգտվելու մարդու իրավունքներից ու հիմնարար ազատություններից:
  • Պայքարել խտրականության դեմ եւ մարդու իրավունքների պաշտպանության համար` այդ թվում ամրապնդելով հաշմանդամ մարդկանց ինքնուրույնությունը, ընտրության ազատությունը եւ կյանքի որակը, նպաստելով հաշմանդամության մասին` որպես մարդկային բազմազանության տարրերից մեկի, իրազեկության աստիճանի բարձրացմանը:
  • Մանկատների շրջանավարտներին անհատույց վարձակալության հիմունքներով բնակարանով ապահովելու նպատակով պետբյուջեից տարեկան հատկացնել առնվազն 500 մլն դրամ:
  • Հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար ապահովել հասարակական կյանքի բոլոր բնագավառներում մատչելիություն, հավասար իրավունքներ եւ հնարավորություններ, ինչպես նաեւ գործուն մասնակցություն հասարակական-քաղաքական, համայնքային, մշակութային կյանքին, կրթության ոլորտին, ստեղծել զբաղվածության մատչելի միջավայր եւ տրանսպորտային, առողջապահական եւ իրավական պաշտպանություն:
Սոցիալական պաշտպանություն
Կառավարության ծրագիր logo
Կառավարության ծրագիր
  • Կառավարությունը նպատակադրվել է մինչև 2023 թվականը վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը, էապես նվազեցնել աղքատությունը: Այս նպատակի իրագործման համար առանցքային նշանակություն են ունենալու բնակչության աղքատ խավի շրջանում կրթության և աշխատանքի քաջալերումը, գործարարությունը խթանող ծրագրերի իրականացումը:
  • Ինտեգրված սոցիալական ծառայությունների համակարգի ներդրումը կբարձրացնի սոցիալական պաշտպանության համակարգի կառավարման արդյունավետությունը, ինչպես նաև սոցիալական ծառայությունների որակը, ինչը կապահովվի ընտանիքի (անձի) սոցիալական կարիքներին համապատասխան՝ բազմաբնույթ ու ամբողջական սոցիալական ծառայությունների փաթեթի տրամադրմամբ և անձնակազմի մասնագի-տական կարողությունների հզորացմամբ։
  • Սոցիալական ծառայությունների մատուցման ոլորտում մասնավոր կազմակերպությունների մուտքը խրախուսելով՝ կձևավորվի մրցակցային միջավայր, կներդրվեն ֆինանսավորման այլընտրանքային մոդելներ, կխթանվի սոցիալական ծառայությունների բազմազանությունը։
  • Միջոցներ կձեռնարկվեն սոցիալական ծառայությունների հասանելիությունն ու մատչելիությունն ապահովելու ուղղությամբ՝ ընդլայնելով առցանց եղանակով մատուցվող ծառայությունների շրջանակը։ Կկատարելագործվեն ծառայությունների մատուցման ընթացակարգերը, և կընդլայնվի այլ տեղեկատվական համակարգերից ինքնաշխատ եղանակով ստացվող և կիրառվող տեղեկատվության (տվյալների) շրջանակը։
  • Պարբերաբար բարձրացվելու են պետական կենսաթոշակների չափերը՝ ապահովելով միջին կենսաթոշակի չափի առաջանցիկ աճ՝ գնաճի նկատմամբ։
  • Բարեփոխվելու է նաև կուտակային բաղադրիչը՝ խրախուսելով կուտակային միջոցների ներդրումը Հայաստանի Հանրապետությունում։
  • Կառավարության ուշադրության կենտրոնում է լինելու նաև կանանց տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնումը, ինչպես նաև կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների իրականացման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծումը:
  • Կիրականացվի զբաղվածության կարգավորման պետական ծրագրերի հասցեականության բարձրացում, նոր ծրագրերի ներդրում՝ նպատակաուղղված աշխատաշուկայում երիտասարդների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, կանանց մրցունակության բարձրացմանը, «կրթություն-աշխատաշուկա» փոխառնչությունների խթանմանը, գործատուների մոտ առկա թափուր աշխատատեղերի համալրմանը, արդյունքում՝ գործազրկության մակարդակի նվազմանը:
  • Արժանապատիվ աշխատանքի իրավունքի իրականացման նպատակով շարունակաբար կպարզեցվեն աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները, կհամապատասխանեցվեն միջազգային պայմանագրերով ամրագրված պահանջներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով երկրի մակրոտնտեսական ցուցանիշները, կիրականացվի նվազագույն ամսական աշխատավարձի շարունակական բարձրացում:
  • Կառավարությունը հաստատակամ է մինչև 2023 թվականը գործազրկությունն էապես կրճատելուն:
  • Աշխատողների իրավունքների պաշտպանության համար տեսչական համակարգի ինստիտուցիոնալ, գործառնական և իրավական հիմքերի հետագա բարեփոխումների համատեքստում կապահովվի աշխատանքային օրենսդրության պահանջների կատարման նկատմամբ ամբողջական և արդյունավետ պետական վերահսկողության համակարգի ներդրումը, կդիտարկվի արհմիությունների դերի բարձրացումը:
  • Վերահաստատելով հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանությանը հետևողական ջանքերը՝ Կառավարությունը շարունակելու է ձեռնարկել անհրաժեշտ բոլոր միջոցները՝ բացառելու համար հաշմանդամության հիմքով խտրականությունը կյանքի բոլոր ոլորտներում։
  • Կառավարությունը հետևողական է լինելու երեխաների մուտքը մանկատներ կանխարգելելու, նրանց ընտանիք վերադարձնելու, ինչպես նաև մանկատնից դուրս եկող երիտասարդների անկախ կյանքի կազմակերպման գործընթացը սահուն կազմակերպելու հարցում։
  • Կառավարության գործունեության կարևորագույն նպատակներից մեկն էլ լինելու է գույքագրել 1988 թվականի աղետալի երկրաշարժի հետևանքով մինչև այժմ տնակներում բնակվող ընտանիքների բնակարանային խնդիրները՝ նպատակ ունենալով առավելագույնս սեղմ ժամկետներում բնակարաններով ապահովել երկրաշարժի հետևանքով բնակարանի կարիք ունեցող ընտանիքներին:
Ժառանգություն logo
Ժառանգություն

Սոցիալական արդարություն, աղքատության հաղթահարում եւ սոցիալական ներառող հասարակություն

Սոցիալական արդարության, համերաշխության, հավասար հնարավորությունների ու բոլոր անդամներին ներառող հասարակությունը առողջ, հանդուրժող, սոցիալական բեւեռացումն ու խտրականությունը բացառող հանրույթ ունենալու գրավականն է: Այս ոլորտում առաջնային նպատակներն են.

  • ապահովել բնակչության եկամուտների իրական աճ, ամրապնդել սոցիալական պաշտպանության համակարգը,
  • վերականգնել սոցիալական արդարությունն ու սոցիալական խախտված իրավունքները,
  • պաշտպանել անապահով խավերի աշխատանքային իրավունքը,
  • կրճատել, ապաեւ բացառել գործազրկությունը` իրականացնել զբաղվածության արդյունավետ քաղաքականություն,
  • հետամուտ լինել հարեւան եւ այլ երկրներից տեղահանված ու Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակություն հաստատած փախստականների սերտաճմանը հասարակության մեջ,
  • հավասար հնարավորություններ ապահովել բոլորի համար` բացառելով խտրականություն ու հասարակության որեւէ խմբի` լուսանցք մղվելը,
  • հասարակության մեջ հաշմանդամություն ունեցող անձանց ներառման չափը ժողովրդավարական հասարակության, ժողովրդի բարեկեցության չափանիշներից մեկն է: Հաշմանդամություն ունեցող անձանց նկատմամբ իրականացվող սոցիալական քաղաքականության նպատակը պետք է լինի ներառումը իբրեւ հասարակության սոցիալական զարգացման միջոց, որն արտացոլում է համբերատարության, բազմազանության հարգանքի, հնարավորությունների հավասարության, համերաշխության, անվտանգության, առանց խտրականության, ինչպես նաեւ հասարակության բոլոր շերտերի մասնակցության սկզբունքներով զարգանալու` հասարակության հնարավորությունը,
  • հատուկ ուշադրություն դարձնել աղետի ենթարկված գոտու վերականգնմանը եւ սահմանամերձ գյուղերի զարգացմանը,

Առաջնային օրենսդիրեւգործադիրքայլեր 

  • Փոփոխություններ կատարել «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքում` նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը մեկընդմիշտ հավասարեցնելով նվազագույն սպառողական զամբյուղի դրամական արտահայտությանը, միաժամանակ դրանք շաղկապելով «Կենսապահովման նվազագույն զամբյուղի եւ կենսապահովման նվազագույն բյուջեի մասին» օրենքի հետ:
  • Նվազագույն կենսաթոշակը եւ նվազագույն աշխատավարձը 2013թ. հասցնել 80.000 դրամի, ամեն հաջորդ տարի ավելացնելով 10.000 դրամով` գնաճին համարժեք հավելումներին զուգահեռ:
  • Պետական հատվածի աշխատողների թվում պետական ծառայողների եւ քաղծառայողների բազային պաշտոնական դրույքաչափն առաջարկվում է սահմանել 111.000 դրամ, իսկ միջին աշխատավարձը հասցնել 210.000 դրամի:
  • Աշխատուժի շուկայում եւ պետական հատվածի աշխատավարձերի ոլորտում ճկուն քաղաքականության միջոցով հանրապետությունում միջին աշխատավարձը հասցնել 200.000 դրամի:
  • Նախկին ԽՍՀՄ խնայբանկերում ավանդները պետական ներքին պարտք ճանաչելու եւ դրանց փոխհատուցման կարգ սահմանելու միջոցով հաստատել ավանդների փոխհատուցման արդարացի մեխանիզմ եւ կրկնապատկել փոխհատուցման գործակիցները, սահմանել փոխհատուցման ժամկետների հստակ ժամանակացույցեր:
  • Ընդունել սոցիալական ապահովագրության մասին օրենք, սոցիալական պաշտպանության փաթեթներ պատրաստել սոցիալապես խոցելի խմբերի համար:
  • Վերանայել «Պետական նպաստների մասին», «Բնակչության զբաղվածության եւ գործազրկության դեպքում սոցիալական պաշտպանության մասին» օրենքները` վերասահմանելով սոցիալապես խոցելի խավերին տրամադրվող նպաստների, գործազրկության նպաստների չափերը` ըստ այդ խմբերի սոցիալական-տնտեսական կարիքների համաչափ գնահատականի:
  • Հայկական դրամի արժեզրկման գործընթացից խուսափելու նպատակով փոխհատուցել պետական ներքին պարտք ճանաչված ավանդները` երկրի տնտեսական զարգացման կարեւորագույն ուղղությունների համար կատարվող ներդրումներում բնակչության ավանդների չափով բաժնեմասեր տրամադրելու միջոցով: Այդ ծրագրերի իրականացման համար օգտագործել ապօրինի սեփականաշնորհված եւ անարդյունավետ օգտագործված գույքը, որի մեջ բնակչությունն իր ավանդների արժեքի չափով կարող է ունենալ բաժնեմասի իրավունք: Սա լուրջ խթան կհանդիսանա տնտեսության, հատկապես` արժեթղթերի շուկայի զարգացման համար:
  • Ընդունել նոր աշխատանքային օրենսգիրք, փոփոխություններ մտցնել աշխատանքի վարձատրության մասին, կենսապահովման նվազագույն զամբյուղի եւ կենսապահովման նվազագույն բյուջեի մասին ՀՀ օրենքներում` դրանք փոխկապակցելով նվազագույն աշխատավարձի հետ:
  • Լրամշակել հանրային ծառայությունները կարգավորող մարմինների մասին օրենքը:
  • Արմատապես վերանայել Աղքատության հաղթահարման ռազմավարական ծրագրի (ԱՀՌԾ) սկզբունքները, խնդիրները եւ քաղաքականությունը:
  • Էապես փոփոխել «Աշխատանքային օրենսգիրքը»` հավասարակշռելով գործատուի շահերի ու աշխատողի իրավունքների համաչափ պաշտպանությունը:
  • Փոփոխություններ եւ լրացումներ առաջարկել «Աշխատանքի պետական տեսչության մասին» օրենքում` բարձրացնելով եւ հստակեցնելով տեսչության դերը գործատուների կողմից աշխատանքային իրավունքների ապահովումը վերահսկելու գործում:
  • Առաջարկել «Աղետի գոտու մասին» օրենք` կարգավորելով տեխնածին, բնական եւ այլ աղետների դեպքում աղետի գոտու սահմանման, աղետից տուժած բնակչության պետական համարժեք աջակցության, աղետի գոտու վերականգնման հարցերը, համարժեք փոփոխություններ կատարելով «Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության մասին» օրենքում:
  • Անվճար բժշկական ապահովագրություն տրամադրել «Փարոս» ծրագրում ընդգրկված սոցիալապես անապահով ընտանիքների անդամներին եւ թոշակառուներին:
  • Աղետի գոտու վերականգնման, բարեկարգման եւ կոմունալ պայմանների բարելավման նպատակով 2013թ. ՀՀ բյուջեով հատկացնել 100 մլն ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ:
  • Հարեւան եւ այլ երկրներից տեղահանված ու Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակություն հաստատած փախստականների բնակարանային խնդիրները լուծել էժան, հիփոթեքային վարկեր տրամադրելու միջոցով: Բնակարանաշինության ընթացքում կիրառել փախստականների «աշխատանքի մասնակի փոխհատուցման» սկզբունքը:
  • Բարձրացնել հանրային ծառայությունների մատչելիությունն ու որակը եւ համապատասխանեցնել եվրոպական չափանիշներին:
  • Իրականացնել ՀՀ-ում հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանությանը, հասարակության կյանքին նրանց լիարժեք մասնակցության խթանմանը եւ կենսաորակի բարելավմանն ուղղված ծրագրեր եւ գործողություններ:
  • Առավելագույնս ՀՀ ներպետական օրենսդրության ու պրակտիկայի մեջ ներմուծել հաշմանդամ մարդկանց իրավունքների պաշտպանության ՄԱԿ-ի կոնվենցիան, որը ՀՀ-ում ուժի մեջ է մտել 2010 թվականի հոկտեմբերի 20-ից եւ որով պետությունը պարտավորվում է սոցիալապես ներառել հաշմանդամություն ունեցող անձանց հասարակության մեջ, ստեղծել արժանապատիվ կյանք վարելու պայմաններ ու հնարավորություններ:
  • Հաշմանդամներին հասարակության լիիրավ անդամ դարձնելու նպատակով ոչ միայն լուծել նրանց վերականգնման, այլեւ ժամանակակից հասարակության պայմաններում սոցիալ-տնտեսական հարմարեցման խնդիրները:
  • ՄԱԿ-ի կոնվենցիային համապատասխան` հաշմանդամություն ունեցող անձինք պետք է հնարավորություն ունենան ակտիվորեն ներգրավվելու քաղաքականության ու ծրագրերի, այդ թվում` ուղղակիորեն իրենց վերաբերող վերոնշյալ ծրագրերի վերաբերյալ որոշումներ կայացնելու գործընթացներում, պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, կուսակցություններում: Պետությունը պետք գիտակցի հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար իրենց ինքնուրույնության ու անկախության, ազատ ընտրության իրավունքի կարեւորությունը, ֆիզիկական, սոցիալ-տնտեսական, մշակութային միջավայրի, առողջապահության, կրթության, տեղեկատվության ու հաղորդակցության մատչելիության անհրաժեշտությունը, որով հաշմանդամություն ունեցող անձանց հնարավորություն կտրվի լիարժեքորեն օգտվելու մարդու իրավունքներից ու հիմնարար ազատություններից:
  • Պայքարել խտրականության դեմ եւ մարդու իրավունքների պաշտպանության համար` այդ թվում ամրապնդելով հաշմանդամ մարդկանց ինքնուրույնությունը, ընտրության ազատությունը եւ կյանքի որակը, նպաստելով հաշմանդամության մասին` որպես մարդկային բազմազանության տարրերից մեկի, իրազեկության աստիճանի բարձրացմանը:
  • Մանկատների շրջանավարտներին անհատույց վարձակալության հիմունքներով բնակարանով ապահովելու նպատակով պետբյուջեից տարեկան հատկացնել առնվազն 500 մլն դրամ:
  • Հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար ապահովել հասարակական կյանքի բոլոր բնագավառներում մատչելիություն, հավասար իրավունքներ եւ հնարավորություններ, ինչպես նաեւ գործուն մասնակցություն հասարակական-քաղաքական, համայնքային, մշակութային կյանքին, կրթության ոլորտին, ստեղծել զբաղվածության մատչելի միջավայր եւ տրանսպորտային, առողջապահական եւ իրավական պաշտպանություն: